International Science Council (ISC) na-agba mbọ ịkwalite sayensị nke oke osimiri na nkwado site na atụmatụ zuru ụwa ọnụ, mmekorita, na mbọ amụma. Site n'ịkwado nyocha dị iche iche na ịkwalite ihe ngwọta dabere na sayensị, ISC na-arụ ọrụ iji dozie ihe ịma aka nke oke osimiri dị ka mmetọ rọba, mgbanwe ihu igwe, na ọnwụ dị iche iche, na-enye aka na ahụ ike, oke osimiri na-adigide maka ọgbọ n'ọdịnihu.
Obodo ISC oké osimiri
Ndị ISC na-akwado atụmatụ sayensị na mmemme na-ewusi mbọ sayensị zuru ụwa ọnụ na sayensị oke osimiri na nkwado. Site n'aka ndị otu na ndị otu ISC nke ọrụ ha gbadoro ụkwụ na okwu metụtara oke osimiri (lee ndị otu na ndị otu jikọtara ọnụ n'okpuru), ISC na-ejikọ ọtụtụ nka sayensị na mpaghara dị ka mgbasa nke oke osimiri, nleba anya, mmetụta ihu igwe, na gburugburu mmiri.
Afọ iri nke UN Ocean
The Afọ iri nke Oke Osimiri United Nations na-enye usoro a na-enwetụbeghị ụdị ya iji kwalite sayensị oké osimiri na-akwado mmepe mmepe. Dịka onye mmekọ bụ isi, ndị ISC na-akwado nyocha interdisciplinary, iwulite ikike, na ịkekọrịta ihe ọmụma iji gboo ihe ịma aka ngwa ngwa dị ka okpomoku nke oke osimiri, ihe omume dị oke egwu, na mbibi gburugburu ebe obibi. Site n'ịkwado sayensị gụnyere, azịza na-adabere na sayensị, ISC na-ahụ na ihe ọmụma oké osimiri na-ejere ma ndị mmadụ na mbara ala ozi.
UN Ocean ogbako
Na-ewuli elu na ntinye aka ya na nnọkọ UN Ocean gara aga na 2017 na 2022, ISC na-akwado maka ịrụsi ọrụ ike na UNOC 2025. Site n'ịkpọkọta ndị ọkachamara na ịkwado mkparịta ụka sayensị-usoro iwu, ISC na-ahụ na ihe akaebe sayensị kachasị ọhụrụ na-eme ka mkparịta ụka na nkwekọrịta dị mkpa.
Na 2025, ISC akwadola ntinye ederede na Zero Draft nke nkwupụta ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na-achọpụta oghere ndị bụ isi na inye ndụmọdụ iji wusie ntọala ya dabere na sayensị. Ewubere na nghọta sitere na Otu ọkachamara n'oké osimiri ISC, nyocha ahụ na-emesi ike ọrụ dị oke mkpa nke sayensị na-aghọta ihe ịma aka oké osimiri na ịmepụta ihe ngwọta dị irè, nke dabeere na ihe àmà, ebe ọ na-egosipụta mkpa ọ dị maka ntinye aka na nke ziri ezi na-eduga n'ịchịkwa oké osimiri.
Iji nyere aka hụ na nkwupụta ahụ gosipụtara ihe ọmụma sayensị kachasị ọhụrụ, otu ndị ọkachamara n'oké osimiri ISC achọpụtakwala ihe ndị dabere na sayensị iji gwa mkparita uka na ịkwado ihe omume achikota nke na-eleba anya n'ogo na ngwa ngwa nke ihe ịma aka ndị chere ihu n'oké osimiri.
Ndị ISC na-adụ ọdụ ndị otu mba na Ogwe Action Ocean, na-enyere aka ịkpụzi mkparịta ụka isiokwu yana itinye nghọta sayensị n'ime ndụmọdụ ndị nwere ike ime.
Ọrụ metụtara
Na-ebuli olu nke steeti na-emepe emepe obere agwaetiti (SIDS)
Obodo ndị na-emepe emepe nke obere agwaetiti nọ n'ihu ihu mgbanwe oke osimiri, na-eche oke oke osimiri na-ebili, ihu igwe dị oke egwu, na nrụgide akụrụngwa mmiri. Ndị ISC Kọmitii Mmekọrịta SIDS na-achịkọta ndị ọkachamara sitere na mpaghara ndị a iji hụ na ihe ọmụma ha na ihe ndị ha na-ebute ụzọ na-emepụta mkparịta ụka n'oké osimiri zuru ụwa ọnụ. Site na ijikọ ọkachamara mpaghara na sayensị zuru ụwa ọnụ, ISC na-enyere aka mee ka nkwụsi ike na atụmatụ ime mgbanwe maka mba ndị dị n'àgwàetiti.
Mmetọ rọba, gụnyere na gburugburu mmiri
Mmetọ rọba bụ nsogbu na-eto eto nwere mmetụta siri ike na gburugburu ebe obibi mmiri. Ndị ISC na-aga n'ihu na-akwado nke ọma Kọmitii mkparita ụka n'etiti gọọmentị (INC) na mmetọ plastik, n'ịhụ na ihe akaebe sayensị na-akọwa mmepe nke nkwekọrịta dị irè, nke na-ejikọta iwu. Site na ijikọ ọkachamara sayensị na usoro amụma, ISC na-enye aka na mbọ zuru ụwa ọnụ iji belata mkpofu rọba na ichekwa oke osimiri.
Ngwa ọrụ
Netwọk zuru ụwa ọnụ nke ISC na-ewepụta ihe ọmụma dị mkpa, akụkọ na ngwa ọrụ iji kwalite sayensị oke osimiri na ịkọwa mkpebi. Akụkụ a na-egosipụta isi ihe metụtara oke osimiri sitere na ndị otu ISC na netwọk ndị ọkachamara, na-ahụ na ndị na-eme amụma, ndị nchọpụta, na ndị na-eme ihe ike na-arụ ọrụ iji chebe ma weghachite oke osimiri.
Ndị otu na ndị mmekọ metụtara
- Caribbean Academy of Sciences (CAS)
- Ụlọ ọrụ Center Scientifique de Monaco (CSM)
- Ụwa Ọdịnihu
- Sistemụ nleba anya oke osimiri zuru ụwa ọnụ (GOOS)
- Indian National Science Academy (INSA)
- International Geographical Union (IGU)
- International Union for Quaternary Research (INQUA)
- International Union of Geodesy na Geophysics (IUGG)
- International Union of Soil Sciences (IUSS)
- Researchlọ Ọrụ Nyocha Mba (CNR), Italy
- National Research Council nke Canada (NRC)
- Academylọ akwụkwọ sayensị nke Nigeria
- Irishlọ akwụkwọ Royal Irish (RIA)
- Ndị otu Royal, United Kingdom
- Kọmitii Sayensị na nyocha Antarctic (SCAR)
- Kọmiti Sayensị na nyocha nke Oceanic (SCOR)
- Mahadum nke Arctic (Urctic)
- Mahadum South Pacific (USP)
- Mahadum Bergen (UiB), Norway
- Mmemme nyocha ihu igwe ụwa (WCRP)
Akwụkwọ sayensị & akụkọ ndị ọgbọ nyochara
- Ọganihu n'ịghọta mgbanwe ikuku-oké osimiri na ịnya igwe ikuku ikuku na oke osimiri (nke ndị Kọmiti Sayensị na nyocha nke Oceanic (SCOR) na-ekwusi ike na ọ dị mkpa ka e nwee usoro nhazi, usoro mmụta dị iche iche iji ghọta nke ọma n'oké osimiri nke ikuku griin haus (GHGs) na nzaghachi ha na mgbanwe oké osimiri, dị oké mkpa maka ịkwado ihu igwe na mmetụta gburugburu ebe obibi.
- mbinye aka DOC na-adịghị mma na-ekpughe njikwa ígwè na mgbanwe mbupụ na Pacific Southern Ocean (nke nyere ya SCOR) na-enyocha otú mbupụ ihe omimi nke oké osimiri dị na Southern Ocean na-akpali site na ígwè sitere na ngwakọta ihu miri emi na mmiri mmiri ice agbaze, na-enwe mmetụta maka ogologo oge carbon sequestration na mmetụta nke mgbanwe ihu igwe.
- Ànyị na-elelị mmetụta gburugburu ebe obibi na evolushọn nke okpomọkụ? Mmekọrịta ya na ndị ọkwọ ụgbọ ala gburugburu ebe obibi ndị ọzọ nwere ike ịbawanye ụdị adịghị ike na oke okpomọkụ (nke nyere ya SCOR) na-ekwusi ike na ọ dị mkpa ịtụle mgbanwe mgbanwe mgbanwe ụwa ọzọ mgbe ị na-amụ ihe ndị na-arụ ọrụ ọkụ (TPCs) na ectotherms, n'ihi na ịmeghị nke a nwere ike iduga n'ilelị ihe ize ndụ nke ikpo ọkụ na gburugburu ebe obibi.
- Bioaccumulation nke polycyclic aromatic hydrocarbons sitere na leachates nke mkpofu ụtaba mmiri na ụdị Peronia peronii sitere na mpaghara Ọwara Peshia. (nke Integrated Marine Biosphere Research (IMBeR) nyefere ya, ọrụ nyocha nnukwu oke osimiri n'okpuru. SCOR na Global Research Network n'okpuru Ụwa Ọdịnihu) na-ekpughe ka kemịkalụ na-egbu egbu sitere na mkpofu ụtaba mmiri na-agbakọta na ndụ mmiri na Ọwara Peshia.
- Atụmatụ maka mmemme afọ iri miri emi nke oke osimiri zuru ụwa ọnụ (nke nyere ya SCOR) na-akọwapụta usoro nyocha ihe omimi nke ụwa zuru ụwa ọnụ, 'Challenger 150,' bụ iji zaa ajụjụ sayensị dị oke mkpa na gburugburu ebe obibi miri emi iji mee ka nlekọta na-adịgide adịgide, na-elekwasị anya na nchịkọta data, ịmepụta ikike, na ntinye aka iji kwado UN Decade of Ocean Science for Sustainable Development.
- Iwulite ụlọ akwụkwọ oge okpomọkụ nke mba ụwa ga-aga nke ọma iji kwalite ikike nke ndị nyocha ọrụ mmiri mbụ (IMBeR weputara, n'okpuru SCOR na Ụwa Ọdịnihu) na-enyocha mmetụta nke usoro ụlọ akwụkwọ okpomọkụ nke mmiri ClimEco ma na-enye nduzi maka ịmepụta mmemme mmụta sayensị na-adịghị mma nke ọma iji mee ka ndị nyocha ọrụ mmalite nwee ike ịkwalite nkwado oke osimiri.
- Carbonate kemịkalụ na CO2 dynamics na Persian Gulf (IMBeR weputara, n'okpuru SCOR na Ụwa Ọdịnihu) na-enye data dị oke mkpa na ọnọdụ nke usoro carbonate mmiri mmiri nke Ọwara Oké Osimiri Persia.
- Afọ iri nke itinye aka na sayensị mmekọrịta ọha na eze na Integrated Marine Biosphere Research Project (IMBeR): Emeela ọtụtụ ihe, ọtụtụ ihe ime? (IMBeR weputara, n'okpuru SCOR na Ụwa Ọdịnihu) na-akọwapụta mkpa nke netwọk nyocha zuru ụwa ọnụ interdisciplinary, na-eji ọrụ IMBeR dị ka ihe ọmụmụ iji nyochaa otú imekọ ihe ọnụ n'ofe mpaghara na ọzụzụ dị iche iche nwere ike isi dozie nsogbu ndị dị mgbagwoju anya nke mmekọrịta ọha na eze na gburugburu ebe obibi.
- Nkesa, ihe egwu gburugburu ebe obibi, na ihe ịma aka nchekwa nke mmetọ kemịkalụ na mpaghara echedoro mmiri na Gulf Persian. (IMBeR weputara, n'okpuru SCOR na Ụwa Ọdịnihu) na-enyocha nkesa nke mmetọ na mpaghara echedoro mmiri (MPAs) na Ọwara Oké Osimiri Persia, na-eme ka anyị ghọtakwuo ịdị irè MPA na igosi mkpa dị oke mkpa maka ụzọ nlekọta siri ike karị.
- Nlele nke saịtị mkpofu ahịhịa na agwaetiti Pašman na echiche ndị bi n'agwaetiti gbasara okwu njikwa mkpofu (Ndị Commission on Islands nyere, International Geographical Union (IGU)) na-enye nleba anya nke data na-enye ndụmọdụ na ndụmọdụ obodo iji kwalite njikwa mkpofu na mpaghara ndị dịpụrụ adịpụ.
- Mmiri Algal na-egbu azụ: ihe ndị na-akpata, usoro ichthyotoxic, mmetụta na mbelata. (nke nyere ya SCOR) na-enyocha mmetụta mmekọrịta ọha na eze na akụ na ụba nke microalgal blooms na-egbu azụ, na-akọwapụta ihe egwu dị egwu ha na-ahụ maka aquaculture na gburugburu ebe obibi mmiri, ma na-akpọ maka nyocha ka mma, usoro mbelata, na usoro nlekọta iji hụ na nchekwa nri mmiri dị.
- Mpaghara ise nke sayensị mmekọrịta ọha na eze maka atụmatụ nkwado oke osimiri (Ndị Commission on Islands nyere, IGU) na-akọwapụta otu ijikọta ihe ọmụma gbasara ọha mmadụ site na akụkụ ise dị mkpa (omume, ọchịchị, omume mmadụ, mmetụta, na mmekọrịta mmekọrịta) nwere ike iduzi ma wusie mmetụta nke atụmatụ nkwado nke oké osimiri.
- Ịkwalite ụdịdị, nha nha nha na nsonye na sayensị mmiri mmiri dị iche iche (IMBeR weputara, n'okpuru SCOR na Ụwa Ọdịnihu) na-akọwapụta ụkpụrụ omume dị mkpa nke itinye ụdị dị iche iche, nha anya, na nsonye n'ime nchọpụta mmiri dị iche iche ma na-enye ndụmọdụ iri iji wusie DEI ike n'ịkwalite nkwado oke osimiri.
- Ngwaahịa data etiti GEOTRACES: akụrụngwa bara ụba maka nyocha, agụmakwụkwọ, na mgbasa ozi (nke nyere ya SCOR) na-enye mmekọrịta, ihe ntanetị data dabeere na weebụ, gụnyere ihe nchọta na data isotope na ihe nlere anya, iji kwado nyocha, mmụta, na mgbasa ozi, na ntuziaka aka maka ịmepụta ọnụ ọgụgụ dị njikere mbipụta.
- Ebe nchekwa data Oxygen zuru ụwa ọnụ na Atlas maka nyocha na ịkọ amụma Deoxygenation na ahụike oke osimiri na mepere emepe na oke osimiri. (nke International Ocean Carbon Coordination Project (IOCCP) nyere, ọrụ nkwonkwo nke SCOR na Sistemụ nleba anya oke osimiri zuru ụwa ọnụ (GOOS) na-akpọ maka mbọ mba niile a haziri ahazi iji zụlite GO2DAT, ohere mepere emepe, FAIR na-akwado Global Ocean Oxygen Database na Atlas, iji kwalite nghọta, nleba anya na ibu amụma nke deoxygenation nke oké osimiri na nkwado ahụike, amụma na njikwa nke oke osimiri.
- Ngwongwo siri ike na profaịlụ na-emerụ emerụ na-adịgide adịgide nke sedimenti sitere na mpaghara echedoro mmiri: ugwu Gulf Persian. (IMBeR weputara, n'okpuru SCOR na Ụwa Ọdịnihu) na-enyocha nkesa, isi mmalite, na ihe ize ndụ nke gburugburu ebe obibi nke nnukwu ọla na mmetọ na MPA dị na Gulf Persian, na-akọwapụta mkpa ọ dị maka njikwa mmetọ siri ike karị.
- Hypoxia dị na Gulf Persian na Strait nke Hormuz (IMBeR weputara, n'okpuru SCOR na Ụwa Ọdịnihu) na-enyocha mbelata ikuku oxygen n'oge na Ọwara Persian na Strait nke Hormuz.
- Mmejuputa mwepu nke mmiri CO2 maka mbelata ihu igwe: ihe ịma aka nke mgbakwunye, amụma amụma, na ikike ọchịchị. (nke nyere ya SCOR) na-akọwapụta usoro maka ịlele ụzọ mwepụ carbon dioxide mmiri, na-elekwasị anya na mgbakwunye ha, amụma amụma, na ọchịchị iji mee ka ikike ha nwee ike inye aka na ikuku ikuku CO2.
- Omume agbakwunyere n'ofe otutu ebumnuche mmepe na-adigide (SDGs) nwere ike inye aka lebara acidification nke oke osimiri (nke nyere ya SCOR) na-atụ aro na ịlụso acidification n'ụsọ oké osimiri ọgụ site n'ijikọta ya na ọtụtụ ebumnuche mmepe Sustainable Development (SDGs) nwere ike ịkwalite omume dị mma, nke mpaghara na mmekọrịta maka imezu ebumnuche SDG yana nkwalite ahụike oke osimiri.
- Na-ejikọta akụkụ mmadụ na amụma ọnụọgụ iri maka sistemụ mmekọrịta ọha na eze na mmiri: na-amụba mpaghara isi awọ. (nke nyere ya SCOR) na-enyocha ihe ịma aka na ọganihu n'ime amụma amụma mmiri nke decadal, na-ekwusi ike na ọ dị mkpa ijikọta akụkụ mmadụ n'ime usoro amụma na ịmepụta ngwá ọrụ iji kwado nlekọta na nlekọta oké osimiri na-adịgide adịgide.
- Ngwongwo ndị na-efu efu: Ijikọta ụkpụrụ mmekọrịta ọha na eze n'ime atụmatụ mbara mmiri (IMBeR weputara, n'okpuru SCOR na Ụwa Ọdịnihu) na-egosipụta mkpa ọ dị ijikọta ihe gbasara mmekọrịta ọha na eze na Marine Spatial Planning (MSP) iji kwalite mgbanwe, kwalite ikpe ziri ezi gburugburu ebe obibi, na ime ka mkpebi dị mma, n'ikpeazụ na-atụpụta nkọwa zuru oke nke MSP nke na-edozi ihe mgbaru ọsọ akụ na ụba, gburugburu ebe obibi, na mmekọrịta mmadụ na ibe ya.
- Ihe Nlereanya Stommel-Arons agbanweela nke okirikiri oke osimiri Abyssal (nke ndị Irishlọ akwụkwọ Royal Irish (RIA) na-ewepụta ụdị gbanwetụrụ nke ụdị Stommel-Arons, na-emezigharị mgbasa ozi nke oke osimiri abyssal site na itinye mgbanwe dị omimi na nke dabere na latitude.
- Ọtụtụ ndị ọkwọ ụgbọ ala ihu igwe na-abawanye ọsọ ọsọ na nsonaazụ nke mgbanwe gburugburu ebe obibi na oke osimiri Arctic (nke nyere ya SCOR) na-akọwapụta mkpa ọ dị mkpa ka a na-elekwasị anya na gburugburu ebe obibi dị n'ụsọ oké osimiri Arctic na-agbanwe ngwa ngwa, bụ ndị na-enwe mmetụta ihu igwe dị elu nke nwere ike inwe mmetụta sara mbara maka ma gburugburu ebe obibi na obodo mmadụ.
- Gasị ikuku na-abụghị CO2 (N2O, CH4, CO) na oke osimiri (nke nyere ya SCOR) na-egosipụta mkpa ọ dị maka netwọk na-ahụ maka oke osimiri zuru ụwa ọnụ iji welie nghọta nke gas na-abụghị CO2 griin haus (N2O, CH4, na CO) na ọrụ ha na oké osimiri na sayensị ihu igwe.
- Usoro nri na-edozi ahụ n'ime oke osimiri nke nwere obere ihe mkpuchi: Ọwara Persian (IMBeR weputara, n'okpuru SCOR na Ụwa Ọdịnihu) na-enyocha nkesa nke ihe oriri na-edozi ahụ n'ofe ebe dị iche iche na oge ma na-achọpụta ihe na-egbochi ihe oriri na mpaghara ahụ.
- Acid acidification nke oke osimiri nwere mmetụta siri ike na obodo ndị bi na rọba na mesocosms (nke nyere ya SCOR) na-ekpughe na acidification nke oké osimiri na-agbanwe nke ọma na mpaghara prokaryotic na eukaryotic na karama ịṅụ mmanya na-eme otu ihe n'Oké Osimiri East China, nwere ike gbanwee ịgba ígwè na-edozi ahụ ma na-emetụta ụdọ nri na mmiri eutrophic.
- Ụdị kemịkalụ carbonate na mangroves nke Ọwara Oké Osimiri Northern Persia (IMBeR weputara, n'okpuru SCOR na Ụwa Ọdịnihu) na-enyocha mmetụta nke ọrụ mmepụta ihe na kemịkalụ carbonate na mangroves na Gulf Persian, na-enye data bara uru maka ịghọta acidification nke oke osimiri.
- Akụ na ụba nke Sargassum ahịhịa mmiri (nke Caribbean Academy of Sciences nyefere)CAS)) gosipụtara ụzọ ọhụrụ iji nwetaghachi ahịhịa mmiri Sargassum na-emerụ emerụ, dị ka ịtụgharị ya ka ọ bụrụ bioplastics na ngwọta mmiri na-ahụ maka gburugburu ebe obibi, na-ebelata ịdabere na ihe ndị sitere na fossil, na-ekwu maka mmetọ plastik na ịkwalite akụ na ụba okirikiri.
- Mwepụta nke Alginate sitere na ahịhịa mmiri Sargassum na mpaghara Caribbean: nkwalite site na iji usoro elu nzaghachi
- Mmetụta gburugburu ebe obibi na ntule ike akụ na ụba nke calcium alginate bioplastics composite sitere na Sargassum.
- Mwepụta ọtụtụ na ịsachapụ ihe mkpofu Sargassum natans iji mepụta sodium alginate: ụzọ kachasị mma
- Na arụmọrụ nke Sargassum-ewepụtara calcium alginate ion resins mgbanwe maka Pb2 + adsorption: ogbe na ngwa akwa akwa.
- Sargassum sitere n'ike mmụọ nsọ, kachasị calcium alginate bioplastic composites maka nkwakọ nri
- Ala nke ụsọ oké osimiri nke Ọwụwa Anyanwụ Siberia (nke ndị International Union of Soil Sciences (IUSS) na-enyocha nguzobe Thalassosols n'akụkụ ụsọ oké osimiri nke East Siberia, na-enye nghọta maka mgbanwe ala dị n'akụkụ osimiri.
- Ngosipụta gbasara mbara ala na nke nwa oge nke ogo mmiri oke osimiri na mpaghara mmiri mmiri nke Ọwara Peshia (IMBeR weputara, n'okpuru SCOR na Ụwa Ọdịnihu) na-enyocha ihe ndị na-eme ka mmiri dị mma n'ofe Ọwara Peshia.
- Nkesa mbara ala nke nri na chlorophyll a gafee Ọwara Persian na Ọwara Oman (IMBeR weputara, n'okpuru SCOR na Ụwa Ọdịnihu) na-enyocha usoro nri na chlorophyll na Ọwara Persian na Ọwara Oman, na-akọwa usoro na-adịbeghị anya na njirimara anụ ahụ na kemịkal nke kọlụm mmiri.
- Chekwaa Sistemụ Nleba Debris Mmiri Integrated (nke nyere ya SCOR) na-akọwapụta atụmatụ nke Integrated Marine Debris Observing System (IMDOS), usoro nleba anya n'ọdịnihu na-ejikọta nhụta anya na n'ọnọdụ ọnọdụ iji soro mmetọ mmiri ozuzo nke oké osimiri na nkwado mbelata.
- Ọhụụ maka ikekọrịta ike na sayensị osimiri (nke nyere ya SCOR), mbipụta pụrụ iche nke Machị 2025 nke Oceanography, na-enye ọhụụ zuru ụwa ọnụ maka ikesa ikike nha anya na sayensị oke osimiri, atụmatụ imekọ ihe ọnụ, mmemme mpaghara, yana mbọ ọzụzụ gụnyere na-enye ike ọgbọ na-abịa nke ndị ọkachamara n'oké osimiri.
- Ọhụụ maka ngwaahịa data oké osimiri FAIR (nke nyere ya SCOR) na-ekwusi ike na ọ dị mkpa maka usoro data dị elu, igwe na-arụkọ ọrụ ọnụ iji nyochaa na nyochaa ọrụ oké osimiri na-etinye oke carbon dioxide na ibelata okpomoku zuru ụwa ọnụ.
- Ndị ọkà mmụta sayensị nleta na-enye mmepe ikike: nkuzi nke POGO na SCOR mụtara (nke nyere ya SCOR) na-akọwapụta abamuru nke ọzụzụ sayensị oke osimiri n'ime obodo site na mmemme ndị ọkà mmụta sayensị na-eleta SCOR na POGO, na-enye nkuzi iji wusie ike mmepe ikike zuru ụwa ọnụ n'okpuru UN Decade of Ocean Science.
Nkọwa amụma & akụkọ
- Mwepụ carbon dioxide dị n'ụsọ oké osimiri na nke mmiri nwere ike inye aka mechie oghere ikuku? Atụmatụ sayensị, iwu, akụ na ụba na ọchịchị (nke nyere ya SCOR), akwa amụma, na-akọwapụta mkpa ọ dị maka mmepe ngwa ngwa nke usoro ọchịchị, nyocha na nleba anya iji mejuputa ikuku carbon dioxide n'ụsọ oké osimiri na mmiri (mCDR) n'enweghị nsogbu maka mbelata mgbanwe ihu igwe.
- Ịchekwa oke osimiri: ndetu amụma (nke ndị Ndị otu Royal) na-egosi nkwenye sayensị n'ịchọpụta saịtị maka ebe nchekwa mmiri dị n'okpuru nkwekọrịta UN Biodiversity Beyond Natural Jurisdiction (BBNJ), na-ekwusi ike na ọ dị mkpa nhazi usoro na nhọrọ saịtị na-agbanwe agbanwe.
- Akwụkwọ akụkọ Legacy Plastics (nke ndị Ndị otu Royal) na-ewepụta teknụzụ na ihe ngwọta ndị ọzọ dị iji wepụ mmetọ plastik site na gburugburu mmiri, na-elekwasị anya na ịdị irè ha, ike ha, na mmetụta gburugburu ebe obibi.
- Ntụle gburugburu ebe obibi mmiri maka oke osimiri ndịda: Nchịkọta maka ndị na-eme iwu (nke nyere ya onya, IMBeR, n'okpuru SCOR na Ụwa Ọdịnihu, SOOS) na-ejikọta nchọpụta isi ka mgbanwe ihu igwe si emetụta gburugburu ebe obibi nke Southern Ocean, na-enye ndụmọdụ ndị dabeere na sayensị na ihe nchọpụta dị mkpa iji duzie usoro nchekwa na nkwụsi ike.
- Ọtụtụ ihe mgbakasị oke osimiri: Nchịkọta sayensị maka ndị na-eme amụma (nke nyere ya SCOR) na-enye nkọwapụta echiche nke ọtụtụ ihe nrụgide oké osimiri, njikwa ha, na mmetụta ha, na-achọ ịgbanwe site na nleba anya na-aga n'ihu gaa na ngwọta ngwa ngwa maka mmetụta ndụ mmiri.
- Ọdịnihu Ocean 2030: Sayensị na diplomacy maka ọchịchị oke osimiri - oke osimiri anyị na-ahụkarị (nke nyere ya Mahadum nke Bergen) na-enye nchịkọta nke nsonaazụ nke ihe omume Ocean Futures 2030 mere na February 2024 na Brussels na ndụmọdụ gbasara otu diplomacy sayensị nwere ike isi bụrụ ngwá ọrụ maka oke oke osimiri.
- Sistemụ nleba anya oke osimiri: Kaadị mkpesa 2023 (nke nyere ya GOS) na ebe ọrụ ya bụ OceanOPS, na-enye nghọta na steeti, ikike na uru nke Global Ocean Observing System. Ọ na-egosipụta uru ya n'ofe ihu igwe, ọrụ arụ ọrụ, na ahụike oke osimiri, ebe ọ na-egosipụta ọganihu, ihe ịma aka, na ohere na ikiri netwọk.
- Atụmatụ mmejuputa iwu mgbanwe nke oké osimiri dị mkpa (nke nyere ya SCOR) na-enye ntụzịaka maka ijikọ nleba anya ụda n'ime GOS, na-achọ ịhazi mkpokọta, nyocha na ịkọ akụkọ data ụda oké osimiri.
- Atụmatụ mmemme Southern Ocean maka afọ iri nke oke osimiri UN (nke nyere ya SCOR) na-enye ụzọ nke obodo na-achị iji chịkọta sayensị, amụma, na ụlọ ọrụ gburugburu ihe ndị a na-ebute ụzọ na-akwado afọ iri UN Ocean ma chekwaa gburugburu ebe obibi na ọchịchị pụrụ iche nke South Ocean.
- Afọ iri nke UN nke sayensị mmiri maka mmepe na-adịgide adịgide 2021-2030: Ọmụmụ ihe ọmụmụ Mediterranean: Oké Osimiri Mediterenian Anyị Chọrọ maka Ọdịnihu Anyị Chọrọ (nke ndị Researchlọ Ọrụ Nyocha Mba (CNR), Italy) na-enye akụkọ na ihe ngosi sitere na otu ndị na-arụ ọrụ na mmetọ mmiri, nkwụsi ike nke gburugburu ebe obibi na njikwa akụ na-adịgide adịgide.
- Olu Pacific: Nsogbu ihu igwe, mgbanwe na nkwụghachi: akụkọ nleba anya nsogbu ihu igwe na oke osimiri Pasifik a (nke nyere ya Mahadum South Pacific (USP)) na-enye nyocha nke interdisciplinary nke mmetụta mgbanwe ihu igwe, mmegharị obodo, na ihe ọhụrụ ụmụ amaala na Pacific Islands.
Ọmụmụ ikpe & omume kacha mma
- Ntuziaka maka ọmụmụ mmetụta mgbanwe ihu igwe na HABs (nke nyere ya SCOR) na-enye ụkpụrụ omume kachasị mma maka ịmụ banyere mmetụta nke mgbanwe ihu igwe na-emerụ ahụ na algal blooms (HABs), na-achọ ịhazi usoro nyocha na ịkwalite mmekorita mba ụwa iji dozie ihe egwu na-eto eto na gburugburu ebe obibi mmiri na ahụike mmadụ.
- Ojiji data ojiji ikpe (nke nyere ya GOS) gosipụtara akụkọ ịga nke ọma site na mba dị iche iche na ndị ọrụ data oké osimiri, na-egosipụta uru ozi na-abịa site na nleba anya n'oké osimiri.
Ihe ndi ozo
- Ọbá akwụkwọ zuru ụwa ọnụ nke ụda ihe ndị dị ndụ n'okpuru mmiri (GLUBS): Platform dị n'ịntanetị nwere ọtụtụ ngwa nleba anya nke Acoustic Passive. (nke nyere ya SCOR), oghere oghere, ikpo okwu dabere na webụ nke ndị otu GLUBS na-arụ ọrụ chọrọ ijikọ na ịgbasa akụrụngwa nleba anya na-agafe agafe, na-eme ka nhazi ọkwa na ịgbasawanye ihe ọmụma sayensị na obodo gbasara ụda ụda n'okpuru mmiri.
- The Pọdkastị BioEcoOcean, buputara ya GOS, na-akọwapụta ka nchọpụta ndụ mmiri si aga n'ihu sayensị na nkwado nke oke osimiri.
- CHINEKE (nke ndị International Union for Quaternary Research (INQUA)) bụ obodo mba ofesi nke ndị ọkachamara n'ihe gbasara palaeoclimatologist na-ejikọta ice, mmiri na ndekọ terrestrial iji ghọta mgbanwe ihu igwe mberede.
- ONSEA (nke nyere ya INQUA) bụ obodo dị iche iche na-enyocha evolushọn geomorphological na ọrụ mmadụ na-arụ n'ụsọ oké osimiri n'oge Holocene.
- PALSEA_esote (nke nyere ya INQUA) na-achịkọta ndị ọkà mmụta geoscientists na ndị ọkà mmụta ihe ochie iji meziwanye nghọta anyị banyere mgbanwe mgbanwe ọkwa oke osimiri na oge ice, na-eme ka amụma banyere evolushọn n'ọdịnihu.
- Mahadum Bergen na-eduga atumatu na-akwalite nyocha nke oke osimiri, imekọ ihe ọnụ, na iwulite ikike maka mmepe na amụma mmiri na-adigide.
- Mmemme mmụta mmụta ihu igwe nke Norway-Pacific Ocean-Climate (N-POC) na-enye ego mmụta PhD iji kwalite nyocha ihu igwe nke oke osimiri ma wusie mmekorita agụmakwụkwọ Norway-Pacific ike.
- Ocean: Mahadum Bergen bụ mahadum kachasị na Norway, nwere agụmakwụkwọ mmiri dị elu yana gburugburu nyocha ụwa. UiB ewerela ụzọ isi n'ọrụ na ebumnuche mmepe mmepe nke UN 14 - Ndụ n'okpuru mmiri.
- Ocean Futures 2030 na-ejikọta ndị ọkà mmụta sayensị, ndị nnọchiteanya, na ndị isi ihe metụtara iji kwalite mmepe oke osimiri na-adigide.
- Ịmepụta ndị ndu nyocha nke Europe maka ịdịgide mmiri (SEAS) bụ mmemme mmekọrịta ọrụ na ngagharị, na-akwado ndị nyocha postdoctoral na nkwado mmiri. Ọ na-eleba anya n'ihe ịma aka mmiri zuru ụwa ọnụ site na ijikọta echiche dị iche iche n'akụkụ dị iche iche na mpaghara.