Mwepụta akụkọ LIRA 2030 Africa na-akọwapụta isi ihe rụpụtara na nkuzi a mụtara site na ịkwalite sayensị transdisciplinary na Africa. 

The LIRA 2030 Africa mmemme bụ mmemme ego nyocha pụrụ iche nke chọrọ iwulite ikike nke ndị nyocha ọrụ oge mbụ n'Africa iji mee nyocha ntụgharị na ịkwalite onyinye sayensị na mmejuputa Agenda 2030 n'obodo Africa, n'ọtụtụ kọntinent.

Emebere mmemme a site na 2016 ruo 2021 site na International Science Council yana mpaghara mpaghara ya maka Africa na mmekorita ya na Network of African Academies of Sciences (NASAC) yana nkwado ego nke Swedish International Development Cooperation Agency (Sida). 

Mgbe afọ isii gachara, ihe ọmụma na data sitere na ọrụ LIRA dị ukwuu, ọ bụghịkwa naanị maka mmasị agụmakwụkwọ, kamakwa ọ dị mkpa maka ndị obodo na ndị na-eme iwu. Isiokwu niile metụtara ọrụ LIRA bụ isi na Agenda 2030. Ọrụ LIRA bụ ihe atụ nke nsụgharị nke atụmatụ ụwa na ọkwa mpaghara. Site n'ịkwalite mmekorita ọhụrụ dabere na mpaghara n'akụkụ dị iche iche, ọrụ LIRA enyerela aka ịkwado Sustainable Development Goals (SDGs) na mpaghara mpaghara, wee mụbaa ikike nke obodo na nnabata nke obodo na atụmatụ zuru ụwa ọnụ. 

Gụọ akụkọ abụọ LIRA 2030 Africa:

Ihe omume a enyela aka n'ịgbanwe akụ na ụba ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke nyocha na obodo Africa site na Global North gaa Africa. Karịrị 60 isiokwu agụmakwụkwọ na ihe karịrị akwụkwọ akụkọ amụma 20 ka ebipụtala. Ndị nyere onyinye LIRA ewepụtakwara akwụkwọ dị iche iche, akụkọ na mbipụta, nzere Master na postgraduate, maapụ GIS, ọdụ data, nkuzi ọzụzụ na ngwaọrụ. 

Uru nke usoro ntụgharị maka nghọta na ileba anya na mgbagwoju anya obodo mepere emepe n'obodo ndị dị n'Africa bụ obodo LIRA niile kwadoro. Iji usoro a gosipụtara uru nke mmekọrịta dị n'etiti ụdị ihe ọmụma dị iche iche na-emepụta ihe àmà ọhụrụ nke ọrụ obodo na arụrụ ọrụ na mpaghara ndị a na-eme nchọpụta n'ime obodo Africa. Nnwale ime obodo Africa egosila na omume ntụgharị bụ ụgbọ ala dị irè maka ijikọ nkewa sayensị na amụma, na-eme ka mmepụta ihe ọmụma na imepụta ụzọ ọzọ dị mkpa maka ọganihu obodo. 

Otu LIRA nke ndị mmadụ emeela karịa otu ọ bụla ọzọ na kọntinent ahụ iji kwalite olu, ọnụọgụ na mkpa nyocha obodo na kọntinent ahụ. LIRA dị n'ihu oge ya, ọ na-enwekwa ike ịrụ ọrụ dị ịrịba ama na ịmalite mgbanwe dị ịrịba ama na iche echiche nke ga-atụ anya mgbanwe na omume na nchọpụta obodo. Ugbu a, anyị kwesịrị imekwu ihe: anyị kwesịrị iji LIRA kpọkọta ndị obodo Africa nke ndị ọkà mmụta obodo mepere emepe ka ha chee echiche na ime ihe dị iche iche na ịkwado na ịkwalite ihe anyị wuru.

Susan Parnell, Onye isi oche nke Kọmitii Ndụmọdụ Sayensị nke LIRA, Prọfesọ nke Geography, Mahadum Bristol, Onye bụbu onye isi nke African Center for Cities, Mahadum Cape Town

Ihe kacha mkpa mmemme a mere bụ imepụta obodo nke omume nke ndị ọkà mmụta na-arụ ọrụ n'oge mbụ bụ ndị a zụrụ nke ọma ma na-eme ya na usoro ntụgharị uche, n'ofe mpaghara Africa dị iche iche. Ọrụ sitere n'ofe mba 22 dị n'Afrịka anwalela ụzọ ọzọ nke itinye aka na imetụta ihe ịma aka nke oge a, na-enye ahụmịhe bara ụba n'ịkwagharị ọtụtụ mgbanwe obodo dị iche iche nke na-ejere ndị niile bi n'obodo ndị dị na kọntinent ahụ ozi. 

Mmejuputa mmemme nke LIRA agaghị ekwe omume ma ọ bụrụ na enweghị nkwado mmesapụ aka nke Sida nyere; ọhụụ atụmatụ na ntinye aka nke Kọmitii Advisory Sayensị; na ịnụ ọkụ n'obi na nraranye nke ndị na-eme nchọpụta n'oge Africa, ndị na-azụ LIRA na ndị na-enyocha ya, yana ndị otu njikwa mmemme. Mgbalị ha na nraranye ha gbakọrọ aka nyere aka igosipụta uru nyocha transdisciplinary (TD) bara n'ịwepụta ihe ọmụma zuru oke gbasara ihe ọmụma na azịza maka ihe ịma aka obodo mepere emepe yana ndị mmekọ obodo.  

N'ịghọta ngwa ngwa na mkpa ọ dị n'ịga n'ihu na mmejuputa SDG n'obodo ndị dị n'Africa na mkpa ọ dị ịkwalite usoro mmemme, ISC na-arụkọ ọrụ na ndị mmekọ n'Africa iji mepụta usoro nke ọzọ nke mmemme LIRA, nke ụlọ ọrụ ga-eduzi. Africa.

LIRA abụrụla otu n'ime mmemme kachasị mkpa na-eme ka mmụta na omume obodo dị elu na Africa. Ịkwụsị ugbu a ga-abụ ihe jọgburu onwe ya na ọbụna enweghị ọrụ.

Zarina Patel, Onye Mmekọ Prọfesọ, Mahadum Cape Town

Obodo sayensị nke ndị nyocha TD nwere oke mkpali, mmekorita guzosie ike na ndị mmekọ obodo, ahụmịhe TD enwetara, na nka onye ndu emepụtara ga-abụ ihe dị mkpa maka usoro na-esote iji wuo ya.

Ahụmahụ m nwere na LIRA dị ịrịba ama. Obi dị m ụtọ na ahọpụtara m ka m so na njem mmụta a dị ịtụnanya. M bu n'obi ime ka mmekọrịta ahụ dịkwuo elu site na mmekorita ya na ndị ọrụ ibe, obodo na ndị na-eme ihe n'ọdịnihu, anyị etoola mara.

Onye nyocha LIRA

Ọ bụrụ na nzukọ gị nwere mmasị n'ịkwado nyocha mgbanwe gbasara ihe ịma aka na ngwọta obodo Africa, yana ọrụ ịkwalite ikike na Africa, biko kpọtụrụ [email protected] iji kparịta ohere imekọ ihe ọnụ.