Podcast Sayensị na Exile: Alfred Babo na-ekerịta akụkọ ya nke ịbụ onye nọ n'ihe ize ndụ na onye sayensị mmekọrịta ọha na eze

Ihe ngosi ISC: Sayensị nọ na Exile bụ usoro pọdkastị na-egosipụta ajụjụ ọnụ nke ndị sayensị gbara ọsọ ndụ na ndị sayensị chụpụrụ achụpụ bụ ndị na-ekerịta sayensị ha, akụkọ mgbapụ ha na olileanya ha maka ọdịnihu.

N'ihe kachasị ọhụrụ nke Sayensị na Exile anyị na-anụ site na Alfred Babo, onye ọkà mmụta sayensị na-elekọta mmadụ nke nyocha ya na-elekwasị anya na mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ọrụ ụmụaka na mmepe, mbata na ọpụpụ na esemokwu ọha na eze, na ọha mmadụ mgbe esemokwu gasịrị. Alfred na-ekerịta ahụmịhe ya nke ịrụ ọrụ dịka onye nkuzi mahadum na Côte d'Ivoire mgbe obodo ahụ dabara n'agha obodo, ma mesịa gbaba na Ghana, Togo na n'ikpeazụ na United States, ebe ọ nọ ugbu a ma na-arụ ọrụ na Sociology na Anthropology ngalaba nke Fairfield University. 

Emepụtara usoro a dị ka ntinye aka na 'Sayensị na Mpụga'atụmatụ, nke a na-agba ọsọ dị ka mmekorita n'etiti International Science Council (ISC), Ụlọ Akwụkwọ Ọmụmụ Sayensị Ụwa (UNESCO-TWAS) na InterAcademy Partnership (IAP).

Gee nti ugbu a

transcript

Alfred: Emechiri mahadum niile nke ọha na mba, na mba na-emepe emepe. Amaghị m ogologo oge anyị ga-akwụ ụgwọ maka nke ahụ, mana ị nwere ike iche maka ọgbọ ụmụ akwụkwọ nọ n'azụ n'ezie n'ihi na ha enweghị ike mezue ogo, ha enweghị ike ịga ụlọ akwụkwọ, ọtụtụ n'ime ha nwekwara ike. 'emela ihe ọ bụla. Ma, n'ezie, maka ngalaba ọ bụkwa ọdachi n'ihi na nke ahụ pụtara na ọ dịghị nnyocha ọzọ, ọ dịghị usoro nyocha, ọ dịghị ọrụ ụlọ nyocha, ọ dịghị ihe ọ bụla. 

Husam: Abụ m onye ọbịa gị Husam Ibrahim na nke a bụ Science in Exile podcast. N'usoro isiokwu a, anyị na-enweta nghọta na ndụ nke ndị ọkà mmụta sayensị bụ ndị na-ejegharị ejegharị, na anyị na-atụle otú a ga-esi chekwaa oge gara aga, ugbu a na ọdịnihu nke sayensị n'ofe oke. Pọdkastị a bụ akụkụ nke atụmatụ ndị Sayensị International na-agba ọsọ na ndị gbara ọsọ ndụ na-aga n'ihu, ọrụ jikọrọ aka nke World Academy of Sciences, InterAcademy Partnership na International Science Council. 

Na ihe omume nke taa, anyị nwere Prọfesọ Alfred Babo, ọkà mmụta sayensị na-elekọta mmadụ si Côte d'Ivoire, ma ọ bụ nke a maara dị ka Ivory Coast, na-akwado ma na-arụ ọrụ maka mmepe mmekọrịta akụ na ụba na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-adịgide adịgide. Alfred bụ onye otu ndị Ọkammụta nọ na Risk Network Board na ngalaba-nchoputa nke 'Share the Platform' - atụmatụ na-arụ ọrụ na ndị gbara ọsọ ndụ na nhazi mmemme, ime amụma, na ime ihe.  

Mgbe Côte d'Ivoire na-arụrịta ụka na ntuli aka 2010, mba Alfred dabara n'agha obodo. N'afọ 2011, mgbe egwu ọnwụ chere ya ihu, a manyere ya na ezinụlọ ya gbapụ ná mba ahụ. Alfred bi ugbu a na United States na-arụ ọrụ dị ka prọfesọ na Mahadum Massachusetts.  

Ugbu a, Alfred na-agwa anyị banyere esemokwu ndị o chere ihu na Côte d'Ivoire. 

Alfred: Ya mere, echere m na anyị nwere akụkụ abụọ ma ọ bụ nzọụkwụ dị mkpa. Nke mbụ bụ n’afọ 2002, bụ́ mgbe nnupụisi ahụ malitere, n’oge ahụkwa, ọ bụ nanị mahadum na ndị prọfesọ nọ n’ógbè ahụ ndị nnupụisi na-achị ka e lekwasịrị anya. 

Dị ka ị pụrụ ịma, ihe ka ọtụtụ ná esemokwu sitere n’agbụrụ, na ndị na-esighị n’agbụrụ nke ndị ndú nnupụisi ahụ bụ ndị e lekwasịrị anya na n’ezie, ọ bụrụgodị na e lekwaghị ha anya, ihe ka ọtụtụ n’ime ha tụrụ egwu maka ndụ ha wee gbapụ n’ógbè ahụ. Ndị nnupụisi ahụ weghaara mahadum ahụ na ogige ahụ, n'ihi ya, ọ ghọrọ ogige ndị agha nke ndị nnupụisi. 

Onye isi ala n'oge ahụ mere ike ya niile iji gbalịa ịmaliteghachi, ka ụlọ ọrụ a dị ndụ. N'isi obodo anyị malitere inwe ọmụmụ ihe n'ụlọ ezumezu ọ bụla anyị nwere ike ịhụ. Dịka ọmụmaatụ, sinima, ụlọ ihe nkiri, ebe anyị nwere ike inwe oche 500, oche 300, ebe ọ bụla a ga-akụzi ihe. Nke a siri ike n'ezie mana anyị nwere ike idobe nke ahụ ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ asatọ, site na 2002 ruo 2010. Ma mgbe agha ahụ dara ọzọ na 2010 - 2011, n'ezie ọ bịara ka njọ maka ngalaba na mahadum dị na Abidjan n'ihi na agha ahụ mere nke a n'ezie. oge na isi obodo, na Abidjan. N'oge a, e bibiri mahadum n'ezie. A na-eji ụfọdụ n'ime ụlọ ezumike arụ ọrụ agha ọzọ. Ọ bụ n'ezie ọdịda nke ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ dị elu na Côte d'Ivoire. 

Onye isi ala kpebiri imechi mahadum ndị ahụ maka otu afọ agụmakwụkwọ. Echere m na ọ bụ ọbụna ihe karịrị otu afọ, eleghị anya otu afọ na ọkara. Yabụ, nke a bụ ọdachi maka nyocha, maka nkuzi, maka ụmụ akwụkwọ, maka ngalaba. Emechiri mahadum niile nke ọha na mba, na mba na-emepe emepe. Amaghị m ogologo oge anyị ga-akwụ ụgwọ maka nke ahụ, mana ị nwere ike iche maka ọgbọ ụmụ akwụkwọ nọ n'azụ n'ezie n'ihi na ha enweghị ike mezue ogo, ha enweghị ike ịga ụlọ akwụkwọ, ọtụtụ n'ime ha nwekwara ike. emela ihe ọ bụla. Ma, n'ezie, maka ngalaba ọ bụkwa ọdachi n'ihi na nke ahụ pụtara na ọ dịghị nnyocha ọzọ, ọ dịghị usoro nyocha, ọ dịghị ọrụ ụlọ nyocha, ọ dịghị ihe ọ bụla. 

Husam: È nwere otu ihe mere e ji kpagbuo ndị prọfesọ dị ka onwe gị n'oge agha obodo? 

Alfred: Ọ bụ njikọ dị n'etiti mahadum na ebe ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Ndị na-edu ndú, obodo ndị na-enye ihe ọmụma, si na mahadum, ọtụtụ n'ime ha bụ ndị ọkachamara na mahadum, karịsịa mgbe nnwere onwe gasịrị. Ndị a bụ ndị ọkachamara, ndị a bụ ndị ọkà mmụta na-eduzi ọtụtụ mmegharị mmekọrịta ọha na eze, dị ka otu, ụdị ọ bụla nke ọgụgụ isi na-akpali maka nnwere onwe, ịkwado ọchịchị onye kwuo uche ya. Onye isi ala mbụ a, President Laurent Gbagbo, bụ onye n'onwe ya prọfesọ nke akụkọ ihe mere eme na Mahadum Cocody.  

Husam: Yabụ, enwere ihe ọ bụla merenụ mere, nke mere ka ị mata na ọ dị mkpa ka ị hapụ obodo ahụ? 

Alfred: N'agbanyeghị na enweghị m njikọ ọ bụla na nchịkwa nke onye isi ala a, mana n'ihi na m bụ prọfesọ na Mahadum, eso m n'ime ndị a na-achọ.  

Abụkwa m ụdị onye agbụrụ nke President a. Ọzọkwa, m mere ụfọdụ nzukọ mba ụwa, enwere m ọnọdụ ụfọdụ ebe m na-akatọ ime ihe ike ndọrọ ndọrọ ọchịchị ma ọ bụ ọnọdụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị na obodo m. Ya mere, n'ihi nke a anyị nwetara egwu, n'ihi ya, achọrọ m ichebe ezinụlọ m, ọ bụghịkwa mụ onwe m, a tụrụ ọtụtụ n'ime anyị egwu. Yabụ, ị gaghị anọ ruo mgbe iyi egwu ga-abịakwute gị. M na-ebutekwa ezinụlọ m ụzọ ka ha mee njem. Ụmụ m na-ebe akwa, na-ebe akwa. Nwa m nwanyị nọ na-ebe akwa. Ọ chọghị ịhapụ papa ya, ma m kwesịrị ijide n'aka na ha rutere ebe ha na-aga n'enweghị nsogbu.  

Ha ga-akpọpụta onwe ha, ọ bụghị aha m, kama nwunye m ga na-egosi aha ọmụmụ ya ma na-ekwu naanị na kaadị ID ya funahụrụ ya. Na n'ihi na ọ bụ nwanyị ma nwee ụmụaka, echere m na ọ nwere ike ịkpọ kaadị a na ịgafe kama ịnọnyere m. Nke ahụ gaara etinye ha n'ihe ize ndụ karị.  

Ma mgbe ahụ otu enyi anyị si Geneva nyere aka n'ezie, mara mma nke ukwuu, na-akpọ ndị mmadụ ka ha nyere anyị aka. Nke ahụ bụ ngwụsị March, ọnọdụ ahụ na-akawanye njọ na Abidjan. Ọ bụ n'otu oge ahụ ka anyị nụrụ site n'aka òtù mba ụwa na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ, ka ndị nnupụisi ahụ gburu mmadụ 800 n'otu ụbọchị n'obodo Duekoue a. Ya mere, mgbe m zipụrụ ezinụlọ m, n'ikpeazụ kpebiri na m agaghị anọ n'azụ na ịgbapụ onwe m ma sonyere ezinụlọ m. 

N'ezie, ọ siri ike ịga njem, ịgafe mpaghara a niile site na Abidjan gaa Accra, mana m mere ya. Sitekwa na Accra m na-aga n'ihu na Togo, ebe ahụ ka anyị jikere wee kpọtụrụ ndị Ọkammụta nọ n'ihe ize ndụ. Ọ bụkwa otú ahụ ka ndị ọkà mmụta nọ n’ihe ize ndụ si nyere mụ na ezinụlọ m aka ịkwaga United States. 

Husam: Ya mere, Alfred, ka anyị na-ekwu, dị ka ị maara, anyị na-ahụ ihe omume na-eme na Afghanistan na-eme ka ndị mmadụ, gụnyere agụmakwụkwọ na ndị ọkà mmụta sayensị, gbapụ. Kedu ihe ị ga-achọ ịgwa ụmụ akwụkwọ ibe gị na Afghanistan ugbu a?   

Ee, na ọnọdụ a dị ugbu a, enwere m nchegbu maka ihe na-eme na Afghanistan, mana ọ bụghị naanị na-echegbu onwe ya, kama iche echiche banyere ihe mbụ anyị kwesịrị ime. Echere m na ọ bụ iji gosi ịdị n'otu nke sayensị a. Ama m na ọ na-esiri gị ike ịpụ, karịsịa ma ọ bụrụ na ị na-eme nchọpụta n'ógbè gị. Mana a bụ m onwe m ugbu a onye otu ndị ọkà mmụta nọ n'ihe ize ndụ. Anọ m na-ahụ ihe anyị na-eme n'ime izu ole na ole gara aga ịtụ anya na ịdị na-arụsi ọrụ ike. Anyị ewepụtala ọtụtụ ajụjụ ịrịọ mahadum ka ha nọrọ n'ụlọ ụfọdụ ndị sayensị gbara ọsọ ndụ si Afghanistan. Ya mere, ndị ọkà mmụta nọ n'ihe ize ndụ, na ọtụtụ òtù ndị ọzọ na-etinye aka na ụdị ọrụ a, na-eme ike ha niile iji nye ha ohere ịnọ na nchekwa na mbụ na ịmalite ịmalite ụfọdụ n'ime ọrụ ha na ịnabata ndị ọgbọ m si Afghanistan, na-enye ha - dị ka m nwere ohere - ụfọdụ ọnọdụ nwa oge na Mahadum, na ụfọdụ ụlọ akwụkwọ, ụlọ ọrụ nyocha, ụlọ ọrụ nyocha, ebe ha nwere ike zuru ike, na-eku ume ntakịrị ma ọ bụrụ na ha nwere ohere, ịmalite nyocha nyocha ha, ọrụ agụmakwụkwọ ha.  

Site na ndị ahụ niile na-esi na Afghanistan pụta, n'oge ụfọdụ anyị kwesịrị ileba anya n'ihe ọmụma ha na-eweta, ị maara, ha na ha, omenala ha na-eweta, ụdị nkà ha nwere, gịnị ka ha ga-emere onwe ha. , na maka obodo ndị ọbịa, obodo ndị ọbịa, obodo ndị ọbịa. Ma nke ahụ bụ ebe anyị kwesịrị itinyekwu uche, nwekwuo ego, iji wulite ike. 

Yabụ, ọ ga-amasị m iji ohere a ziga ha otu m.  

Husam: Ọkà mmụta sayensị gbara ọsọ ndụ, ọkà mmụta sayensị a chụpụrụ n'ebe obibi ma ọ bụ ọkà mmụta sayensị nọ n'ala ọzọ, olee ọkwa ị na-amata, ma ọ bụrụ na ọ dị ma ọlị, na kedu ihe jikọrọ gị na ọnọdụ ahụ, Alfred?  

Ee, abụ m onye ọkà mmụta nọ n'ihe ize ndụ, nri, nke mbụ. Ọkà mmụta nọ n'ihe ize ndụ n'ihi na m nọ n'ógbè agha a na-achọ igbu m, a na-achọ igbu m. Ọnọdụ a kwagara wee gbanwee n'ime oge mgbaba m na Ghana na mbụ na Togo. M wee bụrụ onye na-agba ọsọ ndụ na Togo. Enweghị m ike ịsị na m bụ ọkà mmụta sayensị na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Togo dịka ọmụmaatụ, n'ihi na m nọrọ na Togo maka ọnwa 8 mana enweghị m ike ịlaghachi azụ na nkuzi, ma ọ bụ ime nyocha. Anaghị m eme ihe ọ bụla ụbọchị dum.  

Yabụ, ọnọdụ a, oge a, enwere m ike ịsị n'oge ahụ na m bụ naanị onye gbara ọsọ ndụ. Ejikọtaghị ya na ọrụ m. M gbalịrị ka ọnwa anọ gachara, agbalịrị m ịga naanị m na mahadum Lome dị na Togo, ana m arịọkwa ụfọdụ ndị ọrụ ibe m na ngalaba sociology ka ha kwuo na ọ dị m ka m na-anwụ n’ihi na ọ dịghị ihe m ga-eme. Ọ ga-ekwe m ka m bịa nye ụfọdụ nkuzi, ị maara, n'efu? Anaghị m arịọ gị ka ị kwụọ m ụgwọ, ọ dịghị ihe, ma achọrọ m ịmalite ibi ndụ ọzọ site na ọrụ m, ọ dịkarịa ala ịnọ n'ihu ụmụ akwụkwọ, inwe mkparịta ụka na ụmụ akwụkwọ, inwe mkparịta ụka na ụfọdụ ndị ọrụ ibe m ga-abụ ihe ga-enyere m aka n'ezie. . 

Na mgbe m bịara United States site na Scholars at Risk, n'ihi ya, a nabatara m n'otu mahadum. Yabụ, echere m n'oge ahụ, abụ m onye gbara ọsọ ndụ sayensị ma ugbu a enwere m ike ịsị ma eleghị anya enwere m ụdị isi na njirimara a. 

Husam: Yabụ, ebe ị kwagara US, kedu ka ọrụ na nyocha gị siri gbanwee ma ọ bụ si malite? Oleekwa ụfọdụ ohere ndị mere ka mgbanwe ahụ mee?  

Alfred: Right. Dị ka onye ọkà mmụta sayensị, ọ bụrụgodị na m bụ ọkà mmụta sayensị, ebe ọ bụ na m bụ onye gbara ọsọ ndụ na e nyere m mgbapu, dịka ọmụmaatụ, anaghị ekwe m ịlaghachi n'obodo m, nri? Yabụ, kedu ka ị na-eme nyocha? Ọ na-abụkarị mgbe anyị na-eme nyocha anyị na mba anyị, isiokwu nyocha anyị, saịtị nyocha, ma ị bụ ndị sayensị mmekọrịta ọha na eze ma ọ bụ na ị bụghị, ọ dị n'akụkụ ndị a nke obodo gị. 

Maka m, ọtụtụ saịtị nyocha m dị na Côte d'Ivoire. M nọ na-eme nnyocha banyere ala, mechaa mee ihe banyere ime ihe ike n’ọchịchị ndị ntorobịa na Côte d’Ivoire. Ọ ga-abụ otu ihe ahụ maka ndị ọrụ ibe m si Afghanistan bụ ndị ga-akwagharị.  

Yabụ, mgbe ịchọtara onwe gị na London ma ọ bụ na Paris ma ọ bụ na US, ajụjụ a bụ, kedu ka ị ga-esi gaa n'ihu ụdị nyocha a? Kedu ka ị ga-esi nọgide na-arụ ọrụ na ụdị isiokwu a, nri?  

Ị ga-ewu ihe anyị na-akpọ ụdị mpaghara isi awọ nke njirimara ọhụrụ n'ihe gbasara nyocha. Yabụ, ị ga-achọta ụfọdụ nhazi ọgụgụ isi nke ị nwere ike ịnọgide na-arụ ọrụ na, maka m, na agụmakwụkwọ America. N'otu oge ahụ, idobe nyocha m site na netwọkụ ụfọdụ na Côte d'Ivoire, ebe m nwere ike ịrịọ ụfọdụ ndị ọrụ ibe m ma ọ bụ ụmụ akwụkwọ gụsịrị akwụkwọ ka ha nakọta ozi maka m, ịnakọta data maka m.  

Ma n'ezie, ị nwere ebe nyocha dị nnọọ iche. Ị nwere ọtụtụ akụrụngwa ị na-enweghị ike ịnweta mgbe ịnọ na obodo gị. Ya mere, ebe a ka m nwere ohere ịnweta ụlọ akwụkwọ, ị nwere ike ịnweta akwụkwọ, ị nwere ego iji gaa ogbako, ị nwere ego iji gosipụta nyocha gị, ị nwere ego ị ga-aga, ị maara, ebe ọzọ iji mee nyocha gị na n'ezie, ịzụlite. netwọk.  

Husam: Yabụ, Alfred, ị bụ otu n'ime ndị guzobere atụmatụ 'Share the Platform' – Ị nwere ike ịgwa anyị ntakịrị gbasara mmemme ahụ?  

Kekọrịta Platform bụ atụmatụ na-emesi ike na anyị kwesịrị itinye mbọ anyị na nka na ikike nke ndị gbara ọsọ ndụ. Ma ha bụ ndị na-ese ihe, ma hà bụ ndị nta akụkọ, ma hà bụ ndị ọkà mmụta ma ọ bụ ọbụna ma ọ bụrụ na ọ bụ ndị nkịtị, ha nwere ụfọdụ nkà ndị anyị kwesịrị imesi ike.  

Ndị ụlọ ọrụ niile na-arụ ọrụ dị ukwuu, ndị na-arụ ọrụ dị oke egwu iji nyere ndị gbara ọsọ ndụ aka, anyị na-arịọ ha na n'ụzọ ala, n'oge ụfọdụ, ha kwesịrị ịkekọrịta ikpo okwu. Ha kwesịrị isoro ndị gbara ọsọ ndụ kerịta podium.  

Maka oge mbụ, ha nwere ike ịkọrọ ha okwu, ha nwere ike ikwu okwu n'aha ha, dị mma, ma n'oge ụfọdụ, ha kwesịrị ime ohere ma nye ndị gbara ọsọ ndụ n'onwe ha, ị maara, ohere iji kwuo onwe ha na anyị. nwere ike iju anyị anya na anyị nwere ike ịchọpụta ọtụtụ talent ndị ahụ gbara ọsọ ndụ nwere ma na ha bụ ụdị ezoro ezo, ma ọ bụ na ha enweghị ohere ikwu okwu banyere ya ma ọ bụrụ na anyị enyeghị ha podium, ma ọ bụrụ na anyị emeghị ya. nye ha ohere ikwu okwu. 

Husam: Daalụ Prọfesọ Alfred Babo maka ịnọ na ihe omume a, na ịkọrọ akụkọ gị na Science International. 

Pọdkastị a bụ akụkụ nke ọrụ ndị ọkà mmụta sayensị gbara ọsọ ndụ na ndị a chụpụrụ n'ebe obibi na-aga n'ihu nke a na-akpọ Science in Exile. Sayensị International na-elekọta ya, atụmatụ nke ụlọ ọrụ sayensị atọ zuru ụwa ọnụ na-emekọ ọnụ n'ihu n'usoro amụma sayensị. Ndị a bụ, International Science Council, World Academy of Sciences na InterAcademy Partnership.  

Maka ozi ndị ọzọ na ọrụ Sayensị na Exile biko gaa na: kansul.sayensị/sayensịinexile 

Ozi, echiche na ndụmọdụ ndị ọbịa anyị na-eweta adịghị egosipụtarịrị ụkpụrụ na nkwenye nke Science International. 

Alfred Babo

Alfred Babo bụ onye nkuzi na mmemme mmụta mba ụwa na Mahadum Fairfield na ngalaba Sociology na Anthropology na United States. Tupu ịbanye na Mahadum Fairfield, ọ kụziri na Mahadum Bouaké dị na Côte d'Ivoire ma mesịa na Smith College na Mahadum Massachusetts-Amherst, USA. Nnyocha Babo lekwasịrị anya na mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ọrụ ụmụaka na mmepe, mbata na ọpụpụ na esemokwu ọha na eze, na ọha mmadụ mgbe esemokwu gasịrị. Akwụkwọ ndị o bipụtara n'oge na-adịbeghị anya na-enyocha ndị gbara ọsọ ndụ na nrụghachi esemokwu mgbe agha gasịrị na atumatu ime udo na Africa site n'echiche atụnyere.

Disclaimer

Ozi, echiche na ndụmọdụ ndị ọbịa anyị wetara bụ nke ndị nyere aka n'otu n'otu, na ọ pụtaghị na ọ bụ ụkpụrụ na nkwenye nke Science International, atụmatụ na-achịkọta ndị nnọchi anya ọkwa dị elu nke ụlọ ọrụ sayensị mba ụwa atọ: International Science Council (ISC,) InterAcademy Partnership (IAP), na World Academy of Sciences (UNESCO-TWAS).

Foto nkụnye eji isi mee: Stephen Monroe on Unsplash.