Ibe a bụ akụkụ nke usoro blọgụ nke ndị otu ISC nọ na ya Kọmitii maka nnwere onwe na ibu ọrụ na sayensị (CFRS) na-ekerịta echiche ha na Ntụkwasị obi na Sayensị maka amụma Nexus akuko, eweputara ka ogbako nke International Science Council (ISC) na European Commission's Joint Research Center haziri, ya na nkwado sitere na National Science Foundation US.
Ọgbakọ a kpọkọtara ndị ọkachamara ka ha nyochaa usoro ntụkwasị obi dị mgbagwoju anya na sayensị n'ime usoro iwu yana ịtụle ajụjụ bụ isi: ruo n'ókè kedu ka ntụkwasị obi na sayensị ga-esi kewapụ amụma na ajụjụ ntụkwasị obi na ụlọ ọrụ onye kwuo uche ya?
Banyere chepụtara: Dr. Jorge A. Huete-Pérez bụ prọfesọ nkuzi ugbu a na Sayensị, Teknụzụ na Mmemme Ihe Ndị Mba Nile (STIA) na Edmund A. Walsh School of Foreign Service nke Mahadum Georgetown. Ọ bụkwa odeakwụkwọ mba ofesi nke Academy of Sciences nke Nicaragua ma bụrụkwa onye otu ISC Committee for Freedom and Responsible in Science.
N'ala ọchịchị onye kwuo uche ya na-adịghị ike, a pụghị ikewapụ ntụkwasị obi na sayensị na ntụkwasị obi na ụlọ ọrụ ọchịchị onye kwuo uche ya. Mgbe gọọmentị na-eji ma ọ bụ na-egbochi ozi sayensị maka ebumnuche ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ha anaghị emebi ntụkwasị obi ọha na eze na sayensị kamakwa ntọala nke ọchịchị dabere na ihe akaebe. Ahụmịhe Nicaragua na-egosi otú iguzosi ike n'ezi ihe sayensị si aghọ ogidi dị mkpa, nke a na-etinyekarị n'ihe ize ndụ, nke ndụ ọchịchị onye kwuo uche ya.
N'oge ọrịa COVID-19, gọọmentị họọrọ ịgọnarị na nleghara anya karịa nghọta na ibu ọrụ. Ndị ọchịchị leghaara ntuziaka mba ụwa anya, leghaara oke nsogbu ahụ anya, ma gbochie ohere ịnweta data ahụike. Ndị ọkà mmụta sayensị jụrụ ajụjụ gbasara iwu ndị a kagburu ma ọ bụ mee ka a ghara inwe nkwanye ùgwù. N'ebe a, ntụkwasị obi ọha na eze nwere n'ụlọ ọrụ sayensị ghọrọ ihe a na-apụghị ikewapụ na ntụkwasị obi sara mbara n'ụlọ ọrụ gọọmentị. Enweghị data gọọmentị a pụrụ ịtụkwasị obi mere ka ozi na-ezighi ezi, mgbagwoju anya na egwu dịkwuo elu.
N'etiti ọnọdụ mmegbu a, Academy of Sciences nke mba ahụ, yana ọha mmadụ sayensị ndị ọzọ, pụtara dị ka ihe ngosi nke iguzosi ike n'ezi ihe na ọrụ ọha. Òtù ndị a gbachitere nnwere onwe sayensị na ibu ọrụ omume n'agbanyeghị nrụgide ndọrọ ndọrọ ọchịchị siri ike na ihe egwu nke onwe. Site n'iwepụta nyocha onwe onye na ahụike ọha, nkwado gburugburu ebe obibi na agụmakwụkwọ, ha gosipụtara na sayensị a pụrụ ịtụkwasị obi adịghị naanị na izi ezi teknụzụ kamakwa na obi ike omume na ibu ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya.
Nkwa Ụlọ Akwụkwọ ahụ nwere maka iguzosi ike n'ezi ihe sayensị tupu ọrịa a. Oge dị mkpa bịara na 2014, n'oge arụmụka gbasara atụmatụ Interoceanic Canal Project, nnukwu mmepe ewepụtara dị ka ihe ọzọ maka Panama Canal. Gọọmentị nyere nnukwu ohere maka ọrụ nke na-eyi Lake Cocibolca, ebe nchekwa mmiri kachasị ukwuu na mba ahụ, na ọtụtụ mpaghara nke ụdị dị iche iche nke ihe ndị dị ndụ egwu. Ụlọ Akwụkwọ ahụ mere ma kesaa nyocha sayensị onwe ya na-ekpughe mmebi gburugburu ebe obibi na mmekọrịta mmadụ na ibe ya nwere ike ime na ọrụ ahụ. N'agbanyeghị iro gọọmentị, nghọta a mere ka ọha na eze Academy nwee nkwanye ùgwù sara mbara ma mee ka ụmụ amaala mata sayensị dị ka ihe ọma ọha na eze.
Ahụmịhe ndị a na-egosi na ntụkwasị obi na sayensị na-eto nke ọma mgbe ndị ọkà mmụta sayensị na-eme ihe n'eziokwu, ọbụlagodi na-enweghị nchebe ụlọ ọrụ. N'ala ọchịchị onye kwuo uche ya na-adịghị ike, ebe njikwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị nwere ike ịgbagọ akụkọ sayensị ngwa ngwa, ụlọ akwụkwọ mahadum ndị nweere onwe ha, mahadum na mmekorita mba ụwa bụ ndị nche dị mkpa maka eziokwu na ibu ọrụ.
Ihe mmụta ndị a na-emesi ike na ịkwalite ntụkwasị obi na sayensị chọrọ ihe karịrị ilebara ihe na-ezighi ezi anya—ọ chọrọ ichebe nnwere onwe nke sayensị n'onwe ya. Mgbe ndị ọkà mmụta sayensị kwadoro nghọta, enweghị ele mmadụ anya n'ihu na ibu ọrụ, ha na-echebe ọ bụghị naanị ntụkwasị obi nke ha kamakwa ụkpụrụ ọchịchị onye kwuo uche ya nke na-akwado ọha mmadụ nwere ihe ọmụma.
blog blog Foto dị na Connie de Vries on Unsplash
Disclaimer
Ozi, echiche na ntụnye ndị ewepụtara na blọọgụ ndị ọbịa anyị bụ nke ndị nyere aka n'otu n'otu, ọ bụghịkwa na-egosipụta ụkpụrụ na nkwenye nke International Science Council.
Gụkwuo maka nnwere onwe na ọrụ dị na sayensị 
Gụkwuo maka ikike isonye na rite uru na sayensị Gụkwuo maka Ihe Ọnwa nwere ike ịkụziri anyị gbasara Ụwa Gụkwuo gbasara Kedu ihe otu mba ụwa raara onwe ya nye iji lụso enweghị aha nhata ọgụ nwere ike ime? Gụkwuo gbasara Ọrụ nke otu ọrụ ụmụ nwanyị na Fizik: International Union of Pure and Applied Physics 