Otu Planet Polar Summit, ndị ọkà mmụta sayensị na-agbalịsi ike imechi ọdịiche dị na sayensị na amụma maka ime ihe ngwa ngwa: "ụzọ iri ọ bụla nke ogo Celsius dị mkpa"

Na mgbanwe ihu igwe na-emegharị mpaghara oyi nke Ụwa na-agbawa obi, ụzọ ngwa ngwa, ndị ọkà mmụta sayensị na-achọ ụzọ ọhụrụ iji mebie ọgba aghara ndọrọ ndọrọ ọchịchị ma mee ka ikpe ahụ gbanwee ngwa ngwa. 

“Mgbe m gara ma Arctic ma Antarctic, apụrụ m ịhụ mgbanwe ndị ahụ. N'ime Antarctic, nke anyị chere na ọ kwụsiri ike, ị nwere ike ịhụ glaciers na-ebelata. Mmetụta nke mmiri na-ekpo ọkụ - ọ bụ ebe ahụ ka anyị hụ," ka Jane Francis na-akọwa, Onye ntụzi nyocha nke British Antarctic Survey (Bas), na onye nnọchianya nke Kọmitii Sayensị na nyocha Antarctic (onya) - ISC Isi Mmekọ lekwasịrị anya na nyocha na mpaghara Antarctic.

Tupu ogbako ihu igwe COP 28 na Nọvemba, ndị ọkà mmụta sayensị si ihe karịrị mba 40 polar na-ezukọ na Paris n'izu a maka ogbako sayensị mba ụwa na-elekwasị anya naanị n'osisi ụwa na glaciers. Otu n'ime isi ebumnuche nke a Polar Summit bụ ime ka ndị ọkà mmụta sayensị na-atụ aro amụma.

“Echekwara m na e nwere nnukwu nkụda mmụọ. Ihe anaghị aga ngwa ngwa ka ọ na-adị n'ọkwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị," Francis kwuru. "Ọ ga-adị mma ma ọ bụrụ na anyị ga-ahụ ezi atumatu na ọkwa niile nke gọọmentị, na nduzi doro anya na anyị kwesịrị ịnakwere ihe ndị dị ka teknụzụ ọhụrụ, akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ ma gbalịa n'ezie ịgbanwe ụzọ anyị si ebi, ibi ndụ n'ụwa na-adịgide adịgide. ” 

Na 2022, SCAR wepụtara a decadal synopsis akụkọ site n'atụmatụ amụma doro anya, na-esetịpụ ọnụ ọgụgụ dị elu karịa mgbe ọ bụla: "Ihe akaebe sayensị doro anya nke ọma ma kwenye: mmetụta ọzọ zuru ụwa ọnụ nke mgbanwe Antarctic na-emetụta gụnyere oke ihu igwe na ihu igwe, ụkọ mmiri ozuzo, ọkụ ọhịa na idei mmiri, na acidification nke oké osimiri." 

Ma ihe niile na-eme ngwa ngwa karịa ka a tụrụ anya, Francis kọwara. Ọ sịrị, "Enwere nnukwu ngwa ngwa ugbu a ịgwa ndị na-eme iwu okwu. 

Enwere ike ịhụ mmetụta ndị ahụ na okporo osisi abụọ ahụ: "Mgbanwe ndị anyị na-ahụ na Arctic na-atụ anyị niile egwu, n'ihe gbasara ngwa ngwa ha na-eme," ka Gerlis Fugmann, odeakwụkwọ Executive nke International Arctic Science Committee na-ekwu.IASC), Onye Mmekọ ISC. 

"Ịgbaze ice mmiri, ụzọ mbupu na-emeghe, mgbanwe anyị na-ahụ na ụmụ amaala nọ na North na ụzọ ndụ ha - mgbanwe ihu igwe n'ozuzu na-emetụta Arctic nke ukwuu, n'ihi na obere mgbanwe ọ bụla na-enwe mmetụta dị ukwuu," ka ọ gbakwụnyere. . 

Imechi oghere sayensị-usoro iwu maka mkparịta ụka na-aga n'ihu

Francis na-akọwa, sị: “Inwe ike ịkọrọ ndị na-eme iwu okwu siri ike, n'ihi na anyị bụ mmadụ abụọ nwere otu ọchịchọ mana ụzọ dị iche iche si ekwu okwu. 

"Anyị na-ebi n'ime ụwa dị mgbagwoju anya, na ime ihe banyere mgbanwe ihu igwe, nke bụ isi okwu - na ọ bụkwa okwu na-adịte aka - echere m na ọ dịghị etinye obi ụtọ na akụkụ dị mkpirikpi nke amụma gọọmentị. , bụ́ nke metụtara n'ụzọ akụ̀ na ụba kwa ụbọchị ma ọ bụ kwa afọ,” ka ọ na-agbakwụnye. 

Mgbakọ Paris Polar bu n'obi ilebara ọdịiche ahụ anya site n'ịchịkọta otu ndị sayensị na-arụ ọrụ iji wepụta ndụmọdụ maka akụkụ ụfọdụ nke nsogbu chere ihu na cryosphere. "Ọ bụrụ na n'ime nnọkọ a pụta ụfọdụ isi ihe doro anya nke omume sitere na mkparịta ụka sayensị, bụ ndị na-elekwasị anya n'ezie, ma nwee ike inye ndị na-eme iwu ụkpụrụ nduzi doro anya na ihe dị ngwa ngwa n'ezie, echere m na nke ahụ ga-enye aka," Francis na-ekwu. 

“Ihe na-eme na mpaghara pola nwere mmetụta zuru ụwa ọnụ n'ezie. Echere m na ọ dị ezigbo mkpa ka ndị na-eme amụma ghọta nke ahụ ma ghọta omume ha kwesịrị ime,” Francis kwuru. Oge na-ewuli elu iji mee mgbanwe amụma ndị ahụ, n'etiti echiche ngwa ngwa zuru ụwa ọnụ na-eto eto, ọ na-ekwu - mana ọ dị mkpa ka ọ mee ngwa ngwa. 

Fugmann na-ekwu na ndị ọkà mmụta sayensị kwesịrị ịnọgide na-ezisa ozi ahụ: okporo osisi ụwa na glaciers nwere ike ghara ịhụ ọtụtụ ndị anya, mana mgbanwe ndị na-eme ebe ahụ dị oke egwu na ọ ga-apụta ìhè karị. "Akwesịrị inwe mkparịta ụka na-aga n'ihu," ka ọ na-arụ ụka. "Dịka ndị ọkà mmụta sayensị, anyị kwesịrị iji ohere ọ bụla anyị nwere ike mee njikọ ahụ." 

Maka ndị ọkà mmụta sayensị, nke ahụ pụtara ịge ntị ndị na-eme iwu iji ghọta ihe data na nchọpụta dị mkpa - na maka ndị na-eme iwu, ọ pụtara "inwe ntị nke ọma maka ụfọdụ n'ime nchọpụta ndị a na-enye ha," Fugmann na-ekwu. 

Sayensị mgbanwe mgbanwe maka afọ Polar International nwere mmetụta

Ọ gbakwụnyere na IASC bụkwa na-achịkọta echiche sitere na ndị ọkà mmụta sayensị, Ụmụ amaala, ndị na-eme iwu na ndị ọzọ metụtara nsogbu na Arctic iji nweta echiche nke ihe ndị dị mkpa maka nyocha n'ime afọ iri na-abịanụ.

Afọ Polar Mba Nile na-abịa (IPY) na 2032-33 ga-abụ ohere dị mkpa iji nyochaa okporo osisi anyị na-agbanwe ma na-akwado ego maka nyocha dị mkpa. Agbanyeghị na ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ iri, ISC, IASC na SCAR nwere nnukwu atụmatụ maka nyocha na-eduga na ya na gafere. 

Maka Fugmann, onye na-arụ ọrụ na PhD ya n'oge IPY kacha ọhụrụ ma mara nke ọma na mgbanwe mgbanwe na mpaghara ahụ mgbe ọ nọrọ ọtụtụ afọ na Arctic, ikiri mgbanwe mgbanwe ahụ adịchaghị mma. Ọ na-ekwu, sị: “Ịgwa nke a na ịghọtakwu ihe na-eme dị mkpa karịa mgbe ọ bụla. 

"A na-akpọkarị ndị ọkà mmụta sayensị ndị ọkà mmụta sayensị, ma echere m na ndị ọkà mmụta sayensị nwere ọrụ ikwu eziokwu banyere ihe ha na-ahụ na ihe ha na-ebu amụma," ka Francis na-ekwu. N'otu n'otu na ọha mmadụ, ọ na-ahụ ihe ụfọdụ na-ekwe nkwa, ọ na-agbakwụnye, sị: "Ana m ahụ ọtụtụ mkparịta ụka banyere otú anyị nwere ike isi bie ndụ nke ọma n'ọ̀tụ̀tụ̀ nke onwe, na n'ọ̀tụ̀tụ̀ obodo, otú ihe si agbanwe - na mgbe ahụ gawa n'ihu. n'ọ̀tụ̀tụ̀ sara mbara karị, a na-enwekwu mkparịta ụka banyere ọdịnihu ga-adịgide adịgide, na-enwekwa nguzozi karị,” ka ọ gbakwụnyere. "Ọ ga-ewe nnukwu mbọ ma lekwasị anya iji rute ebe ahụ ngwa ngwa." 

Lee mmeghe nke International Polar Year

Emmanuel Macron, Onye isi ala France, weputara mmemme a Oku Paris maka glaciers na okporo osisi tupu Afọ Polar.

Kpọọ vidiyo

I nwekwara ike inwe mmasị na

Ndị otu jikọrọ Kansụl Sayensị Mba Nile

Ndị ISC na-akwado atụmatụ sayensị ma ọ bụ mmemme, na-enye ikpo okwu iji kpokọta ndị ọkà mmụta sayensị gafee ọzụzụ ọzụzụ na mpaghara ala. Mmemme ndị a na-eme atụmatụ ma hazie atụmatụ sayensị mba ụwa ma na-enye ndụmọdụ amụma maka ọtụtụ okwu ngwa ngwa, dị ka mgbanwe ihu igwe.

Foto site na Anders Jildén on Unsplash

Disclaimer
Ozi, echiche na ntụnye ndị ewepụtara na blọọgụ ndị ọbịa anyị bụ nke ndị nyere aka n'otu n'otu, ọ bụghịkwa na-egosipụta ụkpụrụ na nkwenye nke International Science Council.