Pọdkastị ya na Fernanda Trías: Akụkọ Sayensị Sayensị na Ọdịnihu nke Sayensị: nkuzi sitere na Eco-Dystopia

Ndị ọkà mmụta sayensị na ndị nchọpụta na-enwewanye mmasị na akụkọ ifo sayensị maka ntinye aka ya n'ịtụ anya ihe ga-eme n'ọdịnihu. Dị ka akụkụ nke ozi ya inyocha ntụzịaka nke mgbanwe na sayensị na usoro sayensị na-eduga anyị, ndị Center for Science Futures soro ndị odee akwụkwọ akụkọ sayensị isii na-eduga nọdụ ala ka ha chịkọta echiche ha gbasara otu sayensị nwere ike isi merie ọtụtụ ihe ịma aka obodo anyị ga-eche ihu n'ime iri afọ na-abịa. Pọdkastị ahụ na mmekorita ya na ya Nature.

N'ime ihe omume nke anọ anyị, anyị na Fernanda Trías nwere mkparịta ụka gbasara otu esi achịkọta nka na sayensị. Ọ na-ekwu maka ngwa ngwa ime ihe n'agbanyeghị ọnọdụ dị egwu dị ka ọgba aghara gburugburu ebe obibi. O kwenyere na site na nhazi nke okwu na ihe ngwọta, anyị nwere ike ime ka sayensị dịkwuo mkpa.

Idenye aha wee gee ntị site na ikpo okwu ọkacha mmasị gị

Fernanda Trías

Fernanda Trías mụrụ na Montevideo, Uruguay, ma ugbu a dabere na Colombia. Onye edemede na-emeri emeri na onye nkuzi nke ihe okike, o ji MFA na Creative Writing na Mahadum New York wee bipụta akwụkwọ akụkọ anọ, abụọ n'ime ha sụgharịrị n'asụsụ Bekee (Roolọ, Charco Press 2020, na Pink slime, Akwụkwọ edemede 2023), yana nchịkọta akụkọ mkpirisi.  

transcript

Paul Shrivastava (00:03):

Ndewo, a bụ m Paul Shrivastava, na usoro pọdkastị a, a na m agwa ndị ode akwụkwọ akụkọ sayensị gbasara ọdịnihu. Echere m na ụzọ pụrụ iche ha si ele ihe anya nwere ike inye anyị nghọta bara uru banyere otu anyị nwere ike isi kee ụdị ụwa anyị chọrọ ma zere ụdị anyị na-achọghị.

Fernanda Trías (00:24):

Anyị niile na-atụ anya na sayensị ga-abịa napụta anyị n’ọdachi na mbibi anyị mere, ọ bụghịkwa otú ahụ ka ọ ga-esi arụ ọrụ.

Paul Shrivastava (00:32):

Taa, a na m agwa Fernanda Trías, onye na-ede akwụkwọ akụkọ Uruguayan na onye edemede obere akụkọ. Ọ bụkwa onye nkuzi n'ịde ihe okike na Universidad de los Andes na Bogotá. Akwụkwọ ya, Pink slime, a ghọtara dị ka otu n'ime akwụkwọ edemede kachasị mma nke otu nwanyị na-ede akwụkwọ n'ụwa na-asụ Spanish. Anyị tụlere mkpali ya, ma egwu dystopian nwere ike iweta mgbanwe, yana mkpa ọ dị iweta nka na sayensị ọnụ. Enwere m olileanya na ị ga-anụ ụtọ.

Daalụ, Fernanda. Daalụ nke ukwuu maka isonyere anyị na usoro pọdkastị a. Ọ ga-amasị m ibido site na ịjụ gị ma ị nwere ike ikwu ntakịrị gbasara nzụlite gị yana mmekọrịta gị na sayensị.

Fernanda Trías (01:24):

Ọfọn, n'ezie, esi m n'ezinụlọ ebe sayensị na nkà na-ejikọta ọnụ. Nna m bụ dọkịta. M tolitere, dị ka ihe atụ, na-egwuri egwu na paseeji nke ụlọ ọgwụ, na nna m na-ekwu banyere ahụ mmadụ, na m na-akpali nnọọ mmasị. Ma n'otu oge ahụ, enwere m mmasị n'ọchịchọ mmadụ, n'ihi ya, m mechara mụọ ọmụmụ mmadụ. M rụrụ ọrụ ọtụtụ afọ dị ka onye nsụgharị, ma m bụ ọkachamara n’ihe odide ahụ́ ike. Na nsụgharị, achọtara m ụzọ nke inwe ma, nri, n'otu akụkụ, asụsụ ndị m hụrụ n'anya na, n'aka nke ọzọ, m nwere ike ime nyocha, mụta ihe.

Paul Shrivastava (02:07):

magburu onwe ya. Akwụkwọ ọhụrụ gị na-atọ ụtọ nke a na-atụgharịgharị, Pink slime, n'ime English - ị nwere ike ịgwa anyị ntakịrị banyere izugbe isiokwu nke akwụkwọ na otú ị na-ekwu banyere sayensị na nzukọ nke sayensị na ọrụ a?

Fernanda Trías (02:23):

N'ezie, slime pink bụ otu n'ime ihe ndị m chọpụtara mgbe m ka na-eme ntụgharị asụsụ ahụike. N'akwụkwọ akụkọ dystopian a, enweela ọdachi na gburugburu ebe obibi, echere m, nke ọma, ka anyị were n'echiche obodo ebe ihe ha ga-eri bụ nri a na-akpọ 'pink slime', n'ụzọ dị nro. A na-ekpo ọkụ niile na obere ihe niile na iberibe ozu, anụ ụlọ, n'ezie na oke okpomọkụ. Mgbe ahụ, a na-etinye ha na centrifud iji wepụ abụba dị na anụ ahụ, na-eme ka mpempe akwụkwọ na-acha pinki pinki, nke dị ka ntacha eze. Ihe odide abụọ bụ isi - onye na-akọ akụkọ bụ nwanyị na ọ na-elekọta nwa nwere ọrịa na-adịghị ahụkebe. Otu n'ime ọtụtụ mgbaàmà ọ na-enwe bụ agụụ na-agụ onye ahụ mgbe niile. Ụbụrụ anaghị enweta mgbaama na-asị, OK, nke ahụ ezuola. Ya mere ọ bụ ọrịa na-egbu mgbu nke ukwuu, nwanyị a na-elekọta nwa na-enweghị ike ịkwụsị iri nri n'ụwa ebe ụkọ nri dị, na slime pink a bụ isi nri dị.

Paul Shrivastava (03:39):

Nke ahụ siri ike. Otu olile anya bụ na ụdị egwu egwu na dystopia na-awụ ndị mmadụ akpata oyi n'ahụ ma mee ka ha gbanwee omume ka ha bụrụ ndị ga-adigide - ma na nri nke ahụ ha, ma ọ bụ na-ere ọkụ carbon, ma ọ bụ gịnị nwere gị. Ị chere na akụkọ ifo sayensị nwere ike iweta mgbanwe n'echiche n'ezie?

Fernanda Trías (04:03):

Amaghị m, mana akwụkwọ akụkọ dystopian ọ bụla nwere ma ọ dịkarịa ala ụfọdụ nkwughachi nke eziokwu. Enwere m mmetụta na, dị ka ọha mmadụ, anyị na-ajụ ugbu a ihe na-eme na mgbanwe ihu igwe. Ma ọ bụ ihe nkịtị n'ihi na ọ na-atụ egwu nakwa n'ihi na… ndị mmadụ n'otu n'otu - anyị adịghị eche na anyị nwere ike ime ọtụtụ ihe iji gbanwee ihe na-eme. Anyị na-enwe nkụda mmụọ, mana ọ bụ ya mere m ji chee na ọ dị oke mkpa ka nka weta isiokwu ahụ na ime ka ọ dịrị ndị mmadụ n'ihi na ọ na-emepụta ihe atụ a na-ahụ anya nke ihe nwere ike ime. Na mberede, anyị nwere ike iche n'ụwa dum na ihe ndị a niile pụta, na nkọwa, na otú nke a ga-emetụta nkịtị, kwa ụbọchị ndị mmadụ, na nke ahụ bụ otú anyị nwere ike na-amalite na-ekwu banyere nke a.

Paul Shrivastava (05:00):

Enwere ụzọ ndị a si eche onwe anyị dị ka ndị dị iche na okike, mana enwere ụzọ ọzọ. Echiche ụmụ amaala nke ụwa n'ọtụtụ mba bụ ihe zuru oke na ọtụtụ ihe na-agụnye, na anyị bụ ọdịdị, anyị bụ akụkụ nke webụ nke okike, ma ọ bụrụ na anyị emee ihe na ya, ọ na-abịaghachikwa na-emetụta anyị. Ị ga-eche na nke ahụ ga-enye aka yana imeri ụfọdụ n'ime ihe ịma aka ndị a?

Fernanda Trías (05:31):

Ahụrụ m ihe Vandana Shiva n'anya, onye ọkà ihe ọmụma India, ecofeminist. Ọ na-ekwu maka eco-apartheid, na e nwere nkewa n'etiti ụmụ mmadụ na ndị ọzọ nke okike. Ọ ga-adị mkpa ka sayensị mụta site na paradaịs ahụ, n'ihi na ọtụtụ n'ime ọhụụ ndị a sitere na ụmụ amaala - ebe a na Colombia, anyị nwere ọtụtụ - enwere ike iwere ha dị ka obere sayensị. N'echiche ahụ, sayensị mgbe ụfọdụ nwere ike ịdị mpako, ọ bụ eziokwu? Ọ bụ ya mere m ji chee na ụzọ echiche ecofeminist nwere ike inye aka nke ukwuu. Na inwekwu ụmụ nwanyị na-arụ ọrụ na sayensị nwere ike iweta mgbanwe ahụ. Na ugbu a na Latin America, e nwere ndị ode akwụkwọ na-ele anya n'ụdị ihe ọmụma ndị ọzọ na-ede akụkọ sayensị si ebe ahụ. Echere m na nke ahụ na-atọ ụtọ nke ukwuu.

Paul Shrivastava (06:30):

Na-adọrọ mmasị nke ukwuu. Ị na-eche na ụfọdụ mmepe sayensị na nkà na ụzụ na-emebi usoro ụwa n'ezie, gịnịkwa nwere ike ịbụ ọrụ akụkọ ifo sayensị na-egbochi nke ahụ?

Fernanda Trías (06:47):

Ihe m na-enwe mgbe ụfọdụ bụ na sayensị dị ka ezigbo nne nke na-agba ọsọ n’azụ nwa ahụ e mebiri emebi nke na-akpaghasị ọgba aghara n’ụlọ. Na nne na-agba ọsọ n'azụ nanị iburu ihe ụmụaka ji egwuri egwu, nri? N'ihi ya, sayensị ugbu a bụ ụgbụ nchekwa a nke anyị niile na-atụ anya na sayensị ga-abịa chọpụta ụzọ anyị ga-esi zọpụta anyị n'ọdachi na mbibi anyị mere, na ọ bụghị otú ahụ ka ọ ga-esi rụọ ọrụ.

Ọ bụrụ na anyị ewere ihe gbasara nri, dịka ọmụmaatụ, e nwere atụmatụ na mbara ala ga-achọ iwepụta 60% nri karịa n'afọ 2050 iji kwado ọnụ ọgụgụ na-eto eto n'ụwa. Nke ahụ ga-esi ike n'ezie. Enwere ihe ọhụrụ sayensị na-aga na ntụziaka ahụ, na-eche, nke ọma, olee otú anyị nwere ike isi gbanwee ihe ọkụkụ ma ọ bụ mkpụrụ osisi iji mee ka ha na-eguzogide okpomọkụ? Ma mgbe ahụ, ọ bụrụ na ị na-eche banyere ya, gburugburu 30% nke nri a na-emepụta n'ụwa ugbu a na-efunahụ ma ọ bụ na-ala n'iyi, na ọ bụ aka na aka na capitalism, n'ezie. Ya mere, ihe anyị chọrọ bụ mgbanwe. Akụkọ sayensị na-enyere anyị aka, ọ bụrụgodị na ọ pụtaghị ihe ngwọta, n'ezie, ma ọ dịkarịa ala ọ na-enyere aka ịchọpụta nsogbu ahụ ma na-enyere aka ịjụ ajụjụ ahụ.

Paul Shrivastava (08:01):

Isi ihe ị na-eme gbasara nka ma ọ bụ akụkọ na-akpụzi ajụjụ a - nke a na-abanye n'ime obi nke ihe ụfọdụ ndị mmadụ na-akpọ nyocha sayensị transdisciplinary, ebe a na-eme nyocha na mmekorita ya na ndị nwere oke.

Fernanda Trías (08:17):

Ọ bụ ya mere o ji dị mkpa ijikọ ọnụ, ị mara, Humanities na sayensị. N'ihi na nsogbu ndị anyị na-eche ihu ugbu a na-agbasa n'ókè na ngalaba ihe ọmụma. Ya mere, anyị na-ewere mgbanwe ihu igwe, ọ bụghị naanị ihe gbasara gburugburu ebe obibi. Mkpebi ọ bụla nwere nnukwu mmetụta akụ na ụba na nke ọha. Anyị kwesịrị iche echiche banyere mkpa obodo ọ bụla n'ọnọdụ ya tupu emejuputa ihe ọ bụla anyị chọrọ ime. Ị ga-eche ka ọ ga-esi arụ ọrụ na obodo na nsogbu ndị ahụ.

Paul Shrivastava (08:53):

Yabụ na nke a bụ isi ihe dị oke mkpa. Okwu nke ime obodo, ọ bụghị naanị ịrapagidesi ike na ngwọta izugbe, kama ịhazi ha na omenala obodo. Nke ahụ bụ n'ezie isi ihe ngwọta, na nke m bụ, ọzọ, dịtụ na-abụghị n'ógbè nke omenala, nkịtị sayensị. Kedu ndụmọdụ ị nwere maka ndị ọkà mmụta sayensị itinye aka na ụdị mpụta a?

Fernanda Trías (09:21):

Echiche a na nyocha sayensị na nka dị iche iche juru ebe niile. Otú ọ dị, echere m na ha nwere ọtụtụ ihe jikọrọ ọnụ karịa ka anyị na-eche n'ihi na ha abụọ chọrọ ọchịchọ ịmata ihe na mgbe ahụ ịdị njikere jikọọ na echiche ndị dị anya.

Paul Shrivastava (09:40):

Ijikọ ntụpọ iji mepụta ụkpụrụ ka ukwuu. Ma nke a bụ, nye m, mmegharị nka nka. Ọ bụghị mmegharị sayensị.

Fernanda Trías (09:49):

Kpọmkwem, ma echere m na eleghị anya ndị ọkà mmụta sayensị kachasị mma bụ ndị nwere ụdị echiche a, ị maara, echiche a na-emepụta ihe. Creativity bụ ihe na-abụghị nanị maka ụfọdụ ndị na-ese ihe. Anyị niile bụ ndị okike. Mgbe m malitere wri… na-eche maka akwụkwọ akụkọ nke ga-emecha bụrụ Pink slime, Enwere m ihe ụfọdụ na-ele anya na-enweghị njikọ. Dị ka ihe atụ, na pink slime bụ mado, nwa nwere a akpan akpan syndrome ... Nke a dị ka a, ị maara, dị ka patchwork, ma maka m dị ka onye edemede, m kwesịrị ịtụkwasị obi a nsinammuo. Ama m na ha bụ ọnụ. Amaghị m otú.

Paul Shrivastava (10:33):

Daalụ maka ịge ntị na pọdkastị a sitere na International Science Council's Center for Science Futures mere na mmekorita ya na Arthur C. Clarke Center for Human Imagination na UC San Diego gaa na futures.council.science iji chọpụta ọrụ ndị Center for Science Futures. Ọ na-elekwasị anya na usoro na-apụta na sayensị na usoro nyocha ma na-enye nhọrọ na ngwaọrụ iji mee mkpebi ndị mara mma.

Paul Shrivastava, Prọfesọ nke njikwa na nhazi na Mahadum Pennsylvania State, kwadoro usoro pọdkastị ahụ. Ọ bụ ọkachamara na mmejuputa atumatu Sustainable Development Goals. A na-emekwa pọdkastị ahụ na mmekorita ya na Arthur C. Clarke Center for Human Imagination na Mahadum California, San Diego.

A na-ahụ maka ọrụ ahụ Mathieu Denis ma buru ya Dong Liu, si Center for Science Futures, ndị ISC's think tank.

Biko mee ka Javascript nwee ihe nchọgharị gị ka o mejupụta fọm a.

Jikọọ na akwụkwọ akụkọ anyị

email *

OSOTE

email *

aha *

mbụ

ikpeazụ

Kedu akwụkwọ akụkọ ị ga-achọ ịnata? *

• Akwụkwọ Ozi Ọkọlọtọ: ISC Kwa Ọnwa
• Sayensị maka Mbelata Ihe ize ndụ Ọdachi
• Sayensị na UN obodo mmelite
• Sayensị mepere emepe
• ISC ọkwa ọrụ
• Mmelite mpaghara: Latin America na Caribbean
• Mmelite mpaghara: Africa
• Mmelite mpaghara: Asia Pacific

Ikikere iji data *

• Ị nwere nkwenye m izitere m email

Ị nwere ike ịgbanwe obi gị n'oge ọ bụla site na ịpị njikọ ịdebanye aha n'okpuru email ọ bụla ị nwetara n'aka anyị, ma ọ bụ site na ịkpọtụrụ anyị na [email protected].

Gụkwuo gbasara Amụma Nzuzo anyị: amụma nzuzo.

Idenye aha

Foto si Patrick Perkins on Unsplash.

Disclaimer
Ozi, echiche na ntụnye ndị ewepụtara na blọọgụ ndị ọbịa anyị bụ nke ndị nyere aka n'otu n'otu, ọ bụghịkwa na-egosipụta ụkpụrụ na nkwenye nke International Science Council.