Edemede a bụ akụkụ nke usoro ọhụrụ nke ISC, Mgbanwe21, nke ga-enyocha ọnọdụ nke ihe ọmụma na omume, afọ ise site na nkwekọrịta Paris na n'ime afọ dị mkpa maka ime ihe na mmepe mmepe.
Ọ bụ mmadụ ole na ole n'ụwa niile ga-amata aha ahụ Eunice Foote, ọkà mmụta sayensị na-amụ banyere ihu igwe bụ́ onye na 1856 chọpụtara mmetụta na-ekpo ọkụ nke ìhè anyanwụ na-enwe na carbon dioxide, bụ́ nke mesịrị mara dị ka mmetụta griin haus. E gosipụtara nyocha ya na nzukọ nke American Association for the Advancement of Science (AAAS) site n'aka Joseph Henry nke Ụlọ Ọrụ Smithsonian, ebe ụmụ nwanyị enweghị ike ịga n'oge ahụ. Afọ atọ ka e mesịrị, James Tyndall kwuru na nchọpụta ahụ bụ na gas gụnyere carbon dioxide na-amịkọrọ okpomọkụ, bụ́ nke a maara ya ugbu a maka ikpughere ya. N'akụkọ ọtụtụ ndị inyom na-eme nchọpụta maara nke ọma, Tyndall nwere ike nweta ego iji kwalite nyocha ya na ịmata ọdịiche dị n'etiti mmetụta nke ụzarị anyanwụ na isi mmalite ndị ọzọ nke radieshon. Ka o sina dị, nyocha nke Foote bụ ihe ịrịba ama sayensị dị ịrịba ama, ma mara mma n'agbanyeghị enweghị ohere, akụrụngwa na ọzụzụ. Akụkọ ya na-egosi mkpa ọ dị ụmụ nwanyị inwe olu n'ịgbasa mgbanwe ihu igwe na mkpa ọ dị onyinye nke ụmụ nwanyị nwere ọzụzụ mmụta na nkà na STEM nwere ike inye, yana ihe mgbochi usoro nke ụmụ nwanyị na-eche ihu n'ịnụ.
A na-ahụwanye ụmụ nwanyị ka dị mfe karịa ụmụ nwoke na mmetụta nke mgbanwe ihu igwe, tumadi n'ihi na ha na-anọchite anya ihe ka ọtụtụ n'ime ndị ogbenye nọ n'ụwa ma na-adaberekwa na akụ ndị sitere n'okike dị egwu. Ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị nwere ọrụ dị iche iche, ọrụ dị iche iche, ikike ime mkpebi, ịnweta ala na ihe ndị sitere n'okike, ohere na mkpa. N'ọtụtụ mba na obodo, ụmụ nwanyị na-ahụ maka imepụta nri, ịchịkọta mmiri maka ezinụlọ ha na ikpokọta mmanụ maka isi nri. Ihe na-ebute ihu igwe dị ka idei mmiri, ụkọ mmiri ozuzo na oke ihu igwe emeela ka ọrụ ndị a sie ike ma na-etinye ibu na-adịghị mma n'ahụ ụmụ nwanyị. Otú ọ dị, ụmụ nwanyị ndị a metụtara nwere ọrụ dị oke mkpa na mgbanwe mgbanwe ihu igwe na mbelata n'ihi ihe ọmụma na nghọta ha nke ihe dị mkpa iji mee mgbanwe maka ọnọdụ gburugburu ebe obibi na-agbanwe agbanwe na iji nweta ngwọta bara uru.
N'ụwa niile, ụmụ nwanyị nwere obere ohere karịa ụmụ nwoke inweta ihe onwunwe dị ka ala, kredit, ntinye ọrụ ugbo, nhazi mkpebi, teknụzụ na ọzụzụ nke ga-eme ka ikike ha gbanwee maka mgbanwe ihu igwe. Mgbanwe ihu igwe si otú a na-ebelata ikike ụmụ nwanyị ịnọrọ onwe ya n'ụzọ ego, ma na-enwe mmetụta na-adịghị mma na ikike ọha mmadụ na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke ụmụ nwanyị, karịsịa na akụ na ụba nke gbadoro ụkwụ na ọrụ ugbo. Achọpụtara nrụgide gburugburu ebe obibi na-esite na mgbanwe ihu igwe bụ ihe mgbochi dị mkpa na ụlọ ọrụ ụmụ nwanyị, nke akọwara dị ka ikike ịme nhọrọ bara uru na mkpebi atụmatụ, ọbụlagodi mgbe ihe owuwu ezinụlọ, usoro iwu na ụkpụrụ ọha na eze na-akwado ịha nhata nwoke na nwanyị.
Mkpesa nke ahaghị nhata nke nwoke na nwanyị maka ikwado mgbanwe ihu igwe nwere akụkụ abụọ dị mkpa: adịghị ike nke ụmụ nwanyị na ikike ime mgbanwe yana ọrụ ụmụ nwanyị na-emepe emepe na mmegharị mmegharị. Nnyocha na nzaghachi na Africa na Asia na-egosi otu ụlọ ọrụ ụmụ nwanyị na-enye aka na nzaghachi mgbanwe.
Iji zụlite omume mbelata na mmegharị ahụ, ụmụ nwanyị nwere sayensị, teknụzụ, injinia, na mgbakọ na mwepụ (STEM) nwere ọrụ dị mkpa ha ga-arụ, ọ bụghị naanị n'ịkwado mana n'idu, imepụta, imepụta na ime ihe ngwọta. Agbanyeghị, a nnyocha e mere site na GenderInSite na International Science Council ewepụtara na Septemba 2021 na-egosi na nsonye ụmụ nwanyị na ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ mba na mpaghara STEM bụ 16%, sitere na 28% na sayensị sayensị ruo dị ka 10% na injinia. Nkezi òkè nke ụmụ nwanyị na-eje ozi n'òtù na-achị isi bụ 29% maka ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ yana 37% maka ndị otu mba ụwa. Ndụmọdụ bụ isi bụ ime ka ụmụ nwanyị na-ekere òkè na nchịkwa na ọchịchị nke otu ndị a.
Ntinye na nsonye ụmụ nwanyị na otu Sayensị zuru ụwa ọnụ
Nnyocha ọmụmụ banyere nsonye na nsonye nke ụmụ nwanyị na ụlọ ọrụ sayensị karịrị 120 bụ ndị a na-ahazi na ọkwa zuru ụwa ọnụ na-achọpụta na ụmụ nwanyị ka na-anọchi anya ya. Ọ na-akpọ ka e guzobe njikọ maka nha anya nwoke na nwanyị na sayensị ụwa iji hụ na usoro mgbanwe mgbanwe.
Mkpa ọ dị ịlụ ọgụ megide ahaghị nhata nwoke na nwanyị iji lebara mgbanwe ihu igwe anya site n'ọtụtụ ụlọ ọrụ amatala. Kemgbe e guzobere ya na 1980, ụmụ nwanyị anọwo na ntanye na-enye aka na ọrụ nke Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Agbanyeghị, na February 2020 IPCC nakweere amụma maka ịha nhatanha na nsonye nwoke na nwanyị na atụmatụ ịbawanye onyinye nke ndị ọkà mmụta sayensị nwanyị. A na-atụ anya na nke a ga-eme ka a ghọtakwuo etu okpomoku zuru ụwa ọnụ si emetụta ụmụ nwanyị. Karịsịa, a ga-anụ olu ụmụ nwanyị sitere na mba ndị ka na-emepe emepe na mpaghara mgbanwe ihu igwe kachasị emetụta. Ugbu a, ihe karịrị 30% nke ndị ode akwụkwọ IPCC bụ ụmụ nwanyị, a họpụtara ndị osote onye isi nwanyị mbụ na 2015. nsonye ụmụ nwanyị na ndị nnọchi anya gọọmentị na ndị na-eme amụma na UNFCCC na nzukọ ndị metụtara ya na-aga n'ihu na-adị ala, dịka International Union for Conservation of Nature si kwuo. Otú ọ dị, iji kwalite nsonye ụmụ nwanyị, ihe ịma aka usoro nke ọnụ ọgụgụ dị ala nke ụmụ nwanyị na ọrụ STEM, bụ nke na-egbochi ọdọ mmiri nke ndị nwere ike inye aka, yana ịdabere na gọọmenti na-ahọpụta ndị nnọchiteanya, kwesịrị ileba anya.
A chọkwara ọtụtụ ụmụ nwanyị n'ọkwa onye isi na azụmaahịa, mahadum na gọọmentị ka ha na-achọkarị nzaghachi maka mgbanwe ihu igwe. Nke a yiri mmetụta dị mma nke oke nhatanha nwoke na nwanyị na nchịkwa gburugburu ebe obibi na mmekọrịta mmadụ na ibe ya, arụmọrụ azụmahịa na ihe ọhụrụ.
N'agbanyeghị nke a, ụmụ nwanyị na-aga n'ihu na-anọpụghị anya na bọọdụ nhazi. Ọmụmaatụ, nnyocha Ndị nnọchi anya ụmụ nwanyị na bọọdụ na otu njikwa nke nnukwu ụlọ ọrụ ike dị na Germany, Spain na Sweden gosipụtara 64% enweghị ụmụ nwanyị ọ bụla na bọọdụ ma ọ bụ otu njikwa na naanị 5% nwere ike were nha nhata nwoke na nwanyị site n'inwe 40% ma ọ bụ karịa ụmụ nwanyị dị otú ahụ. ọnọdụ. Ihe na-adịbeghị anya akụkọ na nsonye ụmụ nwanyị na bọọdụ zuru ụwa ọnụ, nke ebipụtara na February 2021, na-egosi nke kachasị elu na France na 44% yana nke kacha ala na Brazil na 12%. Na US inyom ẹkenịmde banyere 11% nke ụlọ ọrụ nkeonwe oche oche na 2020 na 24.3% nke 3000 ọha ụlọ ọrụ oche oche na March 2021. N'otu oge ahụ, òtù dị ka ndị Ntụle ọchịchị ihu igwe nke mba ụwa na-eguzobe isiakwụkwọ gburugburu ụwa maka bọọdụ ụlọ ọrụ iji dozie mgbanwe ihu igwe dị ka ihe egwu a na-ahụ anya. Ịbawanye oke nke ụmụ nwanyị nwere nkà STEM na bọọdụ nke òtù dị iche iche, ndị nwere ike isonye na mkparịta ụka nduzi, ọ dịtụbeghị ngwa ngwa.
Ntinye umunwanyi n'ime ime atumatu n'ogo obodo na obodo dikwa mkpa. Research site n'ọtụtụ mba na-egosi na nnọchite anya ụmụ nwanyị na ụlọ omebe iwu nke mba na-eduga mba iji nweta amụma mgbanwe ihu igwe siri ike na mbelata ikuku ikuku.
Mgbanwe ihu igwe bụ ihe mgbagwoju anya zuru ụwa ọnụ na-enweghị oke. Omume zuru ụwa ọnụ dị ndị ikom na ndị inyom mkpa. Ọ dị mkpa ịtụle echiche dị iche iche na ụzọ ngwọta dị iche iche. Ndị na-eme iwu na ndị ọkà mmụta sayensị chọrọ usoro siri ike nke na-atụle akụkụ niile, na-akwụ ụgwọ maka enweghị uche ma nwee ike ileba anya na oghere ihe ọmụma. Usoro nsonye - nke gụnyere olu nke ọkara ndị bi n'ụwa - ga-enyere aka n'ịgbalite nkwekọrịta na mgbanwe ndị anyị kwesịrị ime. Ụmụ nwanyị nwere nkà na ikike nke inye onyinye dị irè ma dị mkpa, nanị a ga-ahapụ ha n'ime ụlọ ntu.
I nwekwara ike inwe mmasị na:
Marlene Kanga, AM FTSE Hon.FIEAust Hon. FIChemE
Marlene bụ Onye isi ala Òtù Na-ahụ Maka Ndị Injinia Ụwa (WFEO) n'etiti 2017 na 2019. WFEO bụ ọnụ ọgụgụ kasị elu maka ụlọ ọrụ injinịa na mba ụwa na ndị òtù si 100 mba, na-anọchi anya 30 nde engineer. Ọ bụ 2013 Onye isi ala nke Injinia Australia na onye otu Council site na 2007-2014.
Ọ bụ onye isi na-abụghị onye isi nke ụfọdụ otu nnukwu ụlọ ọrụ na Australia na akụrụngwa, ụgbọ njem na ihe ọhụrụ. Marlene na-bụ a Fellow nke Australian Academy of Engineering, Honorary Fellow nke Injinia Australia na ihe nsọpụrụ Fellow nke Institution of Chemical Engineers (UK). Edepụtara ya n'etiti ndị injinia 100 kacha elu nke Australia nyere onyinye na Australia na narị afọ nke Injinia Australia na 2019, n'etiti ndị injinia ụmụ nwanyị iri kacha elu nke Australia ma bụrụ onye otu Order nke Australia na nkwanye ugwu maka onye ndu ya nke ọrụ injinia.
Foto: Dan Parsons (kesara site na imaggeo.egu.eu).
Gụkwuo gbasara Ella Innova en Ciencia LAC: Oku mpaghara maka ndị ndu ụmụ nwanyị na sayensị na ihe ọhụrụ Gụkwuo gbasara Ọrụ nke otu ọrụ ụmụ nwanyị na Fizik: International Union of Pure and Applied Physics Gụkwuo gbasara oku UNFCCC maka ntinye aka site n'aka ndị otu ISC - ịdepụta ọganihu n'ijuputa oghere nyocha mgbanwe ihu igwe | Emechiri oku 